Hoàng Quốc Dũng - Chỉ số Tự do Kinh tế : Việt Nam hơn Pháp

 

Tôi không nhầm : Việt Nam hơn Pháp về một khái niệm tự do.

Hằng năm, Quỹ Heritage công bố Chỉ số Tự do Kinh tế nhằm đo lường mức độ cởi mở của một nền kinh tế. Thang điểm từ 0 đến 100, dựa trên nhiều tiêu chí : Quyền sở hữu, kỷ cương pháp luật, gánh nặng thuế, chi tiêu công, tự do thương mại, môi trường đầu tư…

Bất ngờ của bảng xếp hạng 2024 là : Việt Nam đạt 65,2 điểm, cao hơn Pháp (64,4 điểm). Cả hai đều nằm trong nhóm “tự do vừa phải”. Nhưng việc một nền kinh tế xã hội chủ nghĩa, vừa thoát khỏi bao cấp chưa lâu, lại đứng trên một nền dân chủ lâu đời như Pháp – quả thật đáng suy ngẫm.

Lê Học Lãnh Vân – Cổ vũ cho hư cấu vu khống : Cái được riêng và cái mất chung (1)

 

1) Từ tin tưởng tới hoang mang về lòng yêu nước, tình đồng bào

Năm 1946, sau tám mươi năm Pháp thuộc, Việt Nam bắt đầu tiến hành toàn quốc kháng Pháp giành độc lập với chiến thắng Điện Biên Phủ chín năm sau, năm 1954. Hiệp định Genève đem lại hòa bình dù đất nước bị tạm thời chia hai.

Thế hệ chúng tôi chào đời sau chiến thắng ấy tại Miền Nam thanh bình, được nền giáo dục Miền Nam dạy về nguồn gốc con Rồng cháu Tiên, tình đồng bào, tinh thần bầu bí thương nhau, lá lành đùm lá rách. Được dạy gọi những người lính Bắc Việt là anh em bên kia chiến tuyến...

Nhưng, càng lớn lên, chúng tôi càng thấy cuộc chiến giữa người Việt với nhau càng khốc liệt.

Bông Lau – Vận tải cơ khổng lồ

Lockheed C-5 Galaxy là máy bay vận tải lớn nhứt của Không Lực Hoa Kỳ. Được công ty Lockheed Martin sản xuất đợt đầu tiên vào năm 1968. Hiện nay Không lực Mỹ có tất cả 52 chiếc C-5 Galaxy tân trang máy móc điện tử và động cơ mới mạnh hơn và sẽ hoạt động cho đến năm 2040.

Nhưng Ukraine có chiếc máy bay vận tải chiến lược Antonov An-225 Mriya bự hơn chiếc C-5 Galaxy của Mỹ. Được thiết kế và sản xuất vào năm 1988 thời Liên Xô. Antonov An-225 đảm trách nhiều phi vụ cho chương trình không gian, đặc biệt là chuyên chở phi thuyền "Con Thoi" của Liên Xô thời ấy.

Ghi chú : Phi thuyền "Con Thoi" của Liên Xô rất giống phi thuyền "Con Thoi" của Mỹ nên không rõ nước nào "cầm nhầm" sơ đồ sáng chế đây ?

Tạ Duy Anh – Trump thay đổi về Ukraina là tin tốt cho những kẻ yếu thế

 

Tôi vẫn kiên nhẫn với quan điểm, chừng nào đất nước Đài Loan chưa bị Trung Quốc chiếm đóng, thì Biển Đông còn bình yên tương đối.

Trong kế hoạch 100 năm đầu tiên, Trung Quốc dự kiến sẽ hoàn thành việc xâm lược Đài Loan. Thậm chí họ đã lên phương án tấn công vào năm 2027. 

Thời điểm đó Hoa Kỳ bận bịu cho kỳ bầu tổng thống mới, còn Tập Cận Bình, người khao khát ghi dấu ấn vào lịch sử Trung Quốc như một Tần Thủy Hoàng, Lưu Bang xưa hoặc Mao thời hiện đại thì chỉ còn một năm nắm quyền, và rất có thể phải rời chính trường vào năm sau. Quân đội Trung Quốc vào thời điểm đó cũng được xem là "đủ mạnh" để giành chiến thắng nhanh chóng.

Phúc Lai - Viết nhanh về cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Putler ngày 24/09/2025

 

Sputnik vừa có bài dẫn bản tin từ Bộ Sân khấu và Trình diễn Nga, thông báo “cụm quân miền Tây của Nga đã hoàn thành nhiệm vụ kiểm soát hoàn toàn thành phố Kupyansk, vùng Kharkiv” (của Ukraine).

Cụ thể hơn, bài báo “xe cán chó” này có thể được tóm tắt như sau : Lực lượng Nga đang thực hiện thành công nhiệm vụ kiểm soát thành phố Kupyansk. Theo Bộ Quốc phòng Nga, họ đã bao vây tới 700 lính Ukraine, tiêu diệt 250 người và kiểm soát 5.667 trong số 8.667 tòa nhà của thành phố. Thành công của quân đội Nga có được bởi áp dụng chiến thuật « đổ bộ đường ngầm » (chắc là dùng đường ống gì đó, chui vào thành phố).

Bộ Sân khấu Nga cho rằng Kupyansk là một trung tâm hậu cần quan trọng, nơi các tuyến đường tiếp tế cho lực lượng Ukraine ở bờ đông sông Oskil. Việc kiểm soát thành phố này sẽ cho phép quân đội Nga tiến sâu hơn vào vùng Kharkiv, hướng tới Izyum và Chuhuiv, đồng thời mở đường đến Volchansk. Trong tháng qua, quân đội Ukraine đã mất hơn 1.800 binh sĩ, 36 xe tăng và các loại phương tiện bọc thép khác, cùng với 137 pháo dã chiến và súng cối tại Kupyansk.

Phó Đức An – Sự xoay trục của Trump là điều tất yếu

 

Một thông điệp đáng kinh ngạc của Trump tung ra vào ngày 23 tháng 9 năm 2025 sẽ được ghi vào lịch sử. Trên nền tảng mạng xã hội "Truth Social" của mình, Trump bày tỏ niềm tin rằng ông không chỉ không còn tin Nga sẽ chiến thắng trong cuộc chiến xâm lược Ukraine, vốn đã kéo dài hơn ba năm, mà còn bày tỏ sự tin tưởng rằng Ukraine sẽ giành lại được những vùng đất của mình.

Dịch nhanh nội dung như sau :

Sau khi hiểu rõ và đánh giá đầy đủ tình hình quân sự và kinh tế Ukraine/Nga, cũng như những khó khăn kinh tế mà nó gây ra cho Nga, tôi tin rằng Ukraine, với sự hỗ trợ của EU, hoàn toàn có khả năng vượt qua mọi khó khăn và cuối cùng là khôi phục lại nguyên trạng. Với thời gian, sự kiên nhẫn và hỗ trợ tài chính từ châu Âu, đặc biệt là NATO, (khôi phục) các đường biên giới ban đầu nơi cuộc chiến này bắt đầu là một lựa chọn hoàn toàn khả thi. Tại sao không ?

Nguyễn thị Cỏ May – Tiểu Tử

 

Viết về Tiểu Tử không khó nhưng không thật đơn giản. Nếu nói « Tiểu Tử » là kỹ sư điện chuyên ngành Thủy điện, tốt nghiệp năm 1955, ở trường kỹ sư điện Marseille, thì không phải chúng ta nói chuyện về ông Tiểu Tử, nhà văn, mà đó là ông Võ Hoài Nam, năm nay 95 tuổi, an dưỡng tuổi già tại tư gia ở vùng Paris.

Vừa ở Marseille về, ông dạy nhạc ở Pétrus Ký, qua năm sau, ông dạy Lý Hóa các lớp Đệ II Cấp.

Ông Cụ thân sanh của ông muốn ông theo nghiệp dạy học, vì chính Cụ là giáo sư Sử Địa và Pháp văn ở Pétrus Ký và một số trường Trung học tư ở Sài gòn như Lê Bá Cang, Lyceum Nguyễn văn Khuê, Đồng Nai. Lúc ở Sài Gòn còn học theo chương trình Đông Dương, Trung học có các lớp từ 1ère Année, ...4è Année, thi DEPSI (Diplôme d'Etudes Primaires Supérieures Indigènes – Văn bằng Cao Tiểu hay Thành Chung) và/hoặc Brevet du 1er Cycle/Brevet Élémentaire.

Lê Huy Lượng – Nhớ lần gặp nhà văn Tiểu Tử

 

Tôi gặp nhà văn Tiểu Tử một lần duy nhất, cách đây trên 10 năm. Đó là lần đầu tôi quay trở lại Châu Âu sau đúng 20 năm.

Nơi đến đầu tiên là Paris, tôi được một ông bạn quen qua các diễn đàn Internet đón tôi tại phi trường, rồi đưa về nhà một người bạn độc thân ở cách Paris vài chục cây số. Ông bạn đón tôi thì ở cách xa Paris mấy trăm cây số.

Ngày đầu tôi mệt, chỉ ngủ, ngày hôm sau, chủ nhà tổ chức buổi họp bạn. Khách khứa đều là những người Việt lưu vong, hơn tôi ít ra chục tuổi, nhưng không chỉ hơn tuổi mà hơn trên mọi phương diện. Từ sự nghiệp, kinh nghiệm sống từng trải… đặc biệt đều viết lách lâu năm. Trong số có nhà văn Tiểu Tử.

Lâm Bình Duy Nhiên - Vĩnh biệt nhà văn Tiểu Tử - Võ Hoài Nam (1930-2025)

 

Tiểu Tử là cây bút của tình người, của sự mộc mạc, bình dị và chân chất. Qua ông, là sự phảng phất của cái đẹp nơi tâm hồn của những mảnh đời cơ cực, đẫm nước mắt nhưng nhuộm thắm tình người và nụ cười trong bối cảnh bi thảm và nhiễu nhương…

Cái tâm, sự nhân từ luôn là điểm kết dưới ngòi bút dân dã và độc đáo của ông. Văn phong Tiểu Tử dễ đi vào lòng người đọc, khiến người ta bất chợt thầm khóc với những giọt nước mắt chứa đọng bao nỗi niềm và tâm tư mang máng.

Tiểu Tử là sự thầm lặng, miệt mài thậm chí cô đơn của sự gian truân nơi đồng quê miền Nam đầy nhớ thương và nơi xứ người lưu lạc, tha hương nặng trĩu con tim.

Cù Mai Công – Nhạc sĩ Nguyễn Vũ đã thôi « những đêm thế trần đón Noel »

 

Lúc 17 giờ 30 chiều 24-09, nhạc sĩ Nguyễn Vũ, một giáo dân mến đạo xứ Nghĩa Hòa - Ông Tạ đã rời thế trần về với Chúa (1944-2025). Có thể nói ông là nhạc sĩ tên tuổi trước 1975 cuối cùng ở vùng Ông Tạ đã ra đi.

Lúc sinh thời, thỉnh thoảng ông trách nhẹ chuyện nhiều ca sĩ, bản in nhạc hát, ghi sai lời “Bài Thánh ca buồn” của ông khi đổi “thế trần” thành “thánh đường” : “Rồi những đêm thánh đường đón Noel”.

Trách nhẹ thôi, vì ông bảo : “Với tôi, Noel từ lâu đã không còn là một lễ hội tôn giáo dành riêng người theo đạo nữa. Noel trở thành một lễ hội chung của mọi người. Đó là ngày hội lớn được đón nhận bởi mọi quốc gia, mọi sắc tộc, mọi tầng lớp xã hội”.

Nguyễn Hồng Lam – Bài thánh ca buồn của tôi

 

Năm 2000, em út vô đại học, em kế thì rắp ranh cưới vợ. Đã đành là Người Của Giang Hồ, ở đâu chẳng được, nhưng để anh trọ một nơi, em trọ một nẻo thì kỳ quá. Lại thêm một cô em gái sắp lấy chồng nữa, cũng chưa có chỗ ở. Còn mấy đứa bạn nó nữa, cũng cùng làng, cùng xóm.

Chủ nghĩa xã hội đương nhiên là dân chủ nhưng phải tập trung, cho nó dễ quản lý. Rồi ông bà ngoài quê vào, lấy chỗ nào sắp mâm quả, soạn đồ lễ đi hỏi vợ cho ông em đây ? Vậy là giang hồ tem tém lại, quyết định mua nhà.

Nhỏ thôi, chỉ là một căn phòng 26,97 m2, lầu 2 một cư xá cũ. Được cái hai mặt tiền : đường Bành Văn Trân và đường Vân Côi, Phường 7, Tân Bình. Đường sá xứ đó nhỏ xíu, chằng chịt, không vỉa hè. Căn hộ mình mua nhỏ xíu, giá chỉ hơn 4.500 đô, nhưng view 2 triệu đô (tôi nói, cấm cãi).

Chương trình phát thanh RFI ngày 25.09.2025

 

Từ Thức – Vĩnh biệt Tiểu Tử

 

Nhà văn Tiểu Tử, 95 tuổi, vừa từ trần tại Noisy le Grand, ngoại ô Paris, ngày 18/09/2025, sau nhiều năm chống chọi với bệnh tật.

Với lối hành văn ‘’miệt vườn’’, đặc biệt miền Nam, ông ghi lại một cách sống động những màn kịch vừa bi thảm vừa khôi hài ở miền Nam sau 1975. Ông nói thay hàng triệu người cái u uất, cái đau buồn một buổi sáng thấy mình mất quê hương, mất dĩ vãng.

Đọc Tiểu Tử, người ta có cảm tưởng như tác giả là người thân, bởi vì những chuyện ông kể là chuyện của chính mình. Nghe tin Tiểu Tử qua đời, người ta buồn như một người trong gia đình vừa ra đi.

Văn Công Hùng – Ghi chép ngày 24.09.2025

 

Tin sáng

1. "Lừa người già đi 'nhận quà của Vinaphone'"- Bây giờ mà những cú lừa ngây thơ thế vẫn lừa được khối người, kể cả... sinh viên. Hôm qua nhà cháu đang ngồi ô tô con rể lái, điện thoại reo, số 0813891853 giọng nữ rất trẻ và khê hỏi anh H ạ. Vầng tôi đây. Em ở Mobifone thông báo 2 tiếng nữa thì máy anh bị khóa. Nhẽ cù nhây tí rằng em ở CPC có bị dí điện không nhà cháu lại nóng nẩy : Em cắt luôn đi cho anh nhờ, bọn đòi nợ đang gọi ghê quá, rồi cúp, he he...

Đây giờ thêm món này nữa : "Công an cảnh báo 'bẫy' du học nước ngoài để lừa đảo nhắm vào sinh viên". Cô sinh viên này cũng vào nhà nghỉ và nhắn tin cho mẹ yêu cầu chuyển tiền cho bọn lừa đảo. Méo hiểu sao nó lừa chuyển tiền du học nhưng phải thuê nhà nghỉ ngắt kết nối với gia đình mà cũng tin. Gà công nghiệp chứ sinh viên gì hả giời ?

Cũng cảnh báo : "Cảnh báo lừa đảo mạo danh nhân viên đăng kiểm".

Nguyễn Văn Tuấn - Sự im lặng của công lý

 

Vụ một em học trò mới lớp 7 hành hung cô giáo thiệt là ngoài sự tưởng tượng của tôi. Càng kinh ngạc hơn khi cả lớp không em nào can thiệp !

Vụ này làm tôi nhớ đến một video clip nổi tiếng từ khóa học “Justice : What’s The Right Thing To Do ?” (Công lý : Làm điều đúng đắn là gì ?) của giáo sư Michael Sandel tại Đại học Harvard.

Chuyện bên Harvard

Trong đoạn video ngắn, giáo sư Sandel đang giảng bài về công lý (dựa trên triết lý của Immanuel Kant và các nhà tư tưởng khác). 

Cù Mai Công - Sau cuộc đổi tiền lần thứ hai năm 1978 : Cuộc đào thoát trong đêm của một gia đình « tư sản »

 

(Sau 1975, năm 1978 là một năm căng thẳng : Khmer Đỏ gây xung đột ở biên giới Tây Nam, cuộc “cải tạo công thương nghiệp tư doanh” (dân gọi là “đánh tư sản”) đi vào cao điểm… Đặc biệt là việc căng thẳng đối phó Trung Quốc ở biên giới phía Bắc và chuyện nóng : Nạn kiều (người Hoa) di tản khỏi Việt Nam cả trăm ngàn người…

Tất cả dẫn đến cuộc đổi tiền lần thứ hai sau 1975, phạm vi cả nước, theo tỉ lệ một đồng Ngân hàng Nhà nước ở miền Bắc được đổi một đồng mới, còn ở miền Nam, một đồng mới bằng 0,80 đồng/80 xu Ngân hàng Quốc gia phát hành ngày 22-09-1975. Và cũng như lần đổi tiền lần đầu tiên ở miền Nam ngày 22-09-1975, mỗi gia đình, cá nhân chỉ được đổi một hạn mức nhất định, còn lại gởi ngân hàng.

Cùng với những căng thẳng về kinh tế, chính trị, việc đổi tiền lần này đã làm bùng phát chuyện vượt biên, di tản của hàng triệu người Hoa lẫn người Việt.

Hoàng Nguyên Vũ - Thương tâm và phẫn uất

 

Một người phụ nữ ở Long An (cũ) là người tàn tật, không có khả năng đi lại hay tự phục vụ, nhưng vẫn lao động bằng cách hỗ trợ mẹ ruột của mình bán rau, thịt.

NIềm vui của bà chỉ có cái điện thoại. Ngoài việc phụ bán, bà dùng điện thoại để xem cuộc sống ngoài cái sạp rau của mẹ con bà như thế nào.

Nhưng rồi, hai kẻ còn trẻ, khoẻ mạnh, lành lặn, tay chân đầy đủ là Nguyễn Tiến Đạt (26 tuổi) và Thị Trúc (32 tuổi), lại không dùng tay chân ấy để lao động, giả vờ lại mua rau, cướp luôn điện thoại của người phụ nữ này, vì biết bà không có khả năng chống đỡ hay đuổi theo.

Chương trình phát thanh RFI ngày 24.09.2025

 

Cú « quay xe » ngoạn mục : Trump nói rằng Ukraina có thể chiến thắng, giành lại lãnh thổ

(AFP 23/09/2025, bản tin 22h08 giờ Paris) Ông Donald Trump đã thay đổi hẳn cách nhìn về cuộc chiến ở Ukraina, hôm thứ Ba 23/09 tuyên bố Kiev có thể « tái chiếm lãnh thổ nguyên thủy và thậm chí có thể tiến xa hơn » trước Nga.

Trong một tuyên bố chấn động khác, ông khẳng định các nước NATO cần phải bắn hạ các phi cơ Nga bay vào không phận mình. Tổng thống Mỹ viết trên mạng Truth Social : « Đã ba năm rưỡi Nga tiến hành một cuộc chiến không có phương hướng rõ ràng, mà một Cường Quốc Quân Sự Thực Sự lẽ ra đã thắng trong vòng chưa đầy một tuần lễ ». Theo ông, đất nước của Vladimir Putin « rất giống một con "cọp giấy" ».

Hồi đầu năm nay, Donald Trump từng lạnh lùng nói với tổng thống Ukraina, Volodymyr Zelensky, rằng ông « không có lá bài nào trong tay cả », rồi kêu gọi nên « trao đổi lãnh thổ ».

Phúc Lai - Dù Ukraine yếu hơn rất nhiều, nhưng cuối cùng thì Nga Putler vẫn thua !

(Về cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Putler ngày 23/09/2025)

1. Putler điều hành cuộc chiến và bây giờ, cả đất nước như thế nào ?

Mọi người hay hỏi tại sao chiến tranh mãi không chấm dứt, và một trong những lý do lớn nhất cho vấn đề này là sự ngoan cố của Putler. Để giải thích được việc này là việc giải cả một bài toán phức tạp chứ không đơn giản nói ra một hoặc hai câu giải thích mà được. Nhưng cũng chính những câu giải thích đơn lẻ ấy, tổng hợp thành một bức tranh hoàn chỉnh về câu chuyện hiện tại.

Putler đang sống trong một màn sương mù dày đặc như cháo loãng. Như Reuters gần đây đưa tin : Các chỉ huy Nga đang báo cáo láo về tình hình chiến trường, điều này là chính xác. Vậy hàng ngày hắn ta làm việc như thế nào để nắm được tình hình ?