Tin tức, bình luận, phóng sự, hậu trường chính trị quốc tế
Hôm nọ trong chuyến vào TPHCM, tôi đã dành một buổi sáng tới tượng đài kỷ niệm các nạn nhân tử nạn vì dịch Covid-19, năm 2021.
Đến 43 ngàn nạn nhân đã tử vong!
Mà tuyệt đại đa số là họ đã chết oan. Họ đã chết vì đường lối chống dịch sai lầm!
Tôi tới một mình.
Và ngồi ngẫm nghĩ mãi.
Vài tiếng nữa sang ngày 01.09.2026. Nhà cháu lần lượt đưa lên những ghi chép của tháng Chín cách nay 5 năm (2021) lên tháng Chín hiện thời.
Ghi chép trong tâm bão dịch Covid
01.09.2021
Thủ tướng Phạm Minh Chính gặp mặt các nhà khoa học y tế, các thầy thuốc, bác sĩ tiêu biểu. Chả biết đứa quân sư trợ lý tham mưu xúi dại xui khôn nào, mà ông Chính tặng cho mỗi vị khách mời một cái hũ. Nhà thơ Đỗ Trung Quân than, giời ạ, tặng gì chả tặng, giống như cái hũ cốt đang được dùng mỗi ngày mấy trăm chiếc ở Sài Gòn.
Tới hôm nay đầu tháng Chín rồi nhưng vẫn chưa có thông báo về khai trường, có cho bọn trẻ tới trường để học hay không. Dịch ngày càng nặng thế này, có khi nghỉ tới tết.
“Nước dùng ở đây, ạ.”
“Chào buổi sáng, ạ!”
Tôi giật mình.
Trước đây, tôi đã từng nghe cách nói này ở Sài Gòn và đã thấy ngạc nhiên. Nhưng lần này, nghe câu ấy thốt ra từ một cô tiếp viên ở một khách sạn tại vùng đất từng được mệnh danh là “Tây Đô”, tôi không còn ngạc nhiên nữa. Tôi sốc.
Thật sự mà nói thì trong nước có nhiều người rất giàu, giàu cực giàu! Tôi biết nhiều người quen, bạn đồng niên có, bạn đồng giao cũng có, rồi họ hàng xa gần cũng vậy, nhiều người quá giàu.
Họ giàu không hẳn vì học cao, hiểu rộng. Họ thành công và kiếm tiền tỉ vì họ giỏi trên con đường “làm ăn”. Con cái họ học tại Mỹ và châu Âu, không hẳn nơi các trường danh tiếng, nhưng tại các nơi ngốn hàng chục ngàn đô mỗi niên học.
Có lần, trò chuyện với một người bạn bên nhà. Anh ta kiếm hàng tháng vài chục ngàn Euro là chuyện bình thường nên cho con đi học tại nước ngoài từ bậc trung học cũng là chuyện vô cùng dễ hiểu. Nói vài lời, so sánh vài chuyện trời Ta, trời Tây, tôi có nói rằng bên nhà các anh chị giàu hơn người Việt tại hải ngoại nhiều lắm. Nhưng có một chuyện mà các anh chị không thể nào hơn chúng tôi, đó là hai chữ Tự Do!
Ngày 07-07-2026, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov tuyên bố rằng phía Nga đồng ý chấp nhận điều kiện hòa bình và chấp dứt chiến tranh tại Ukraina đã được bàn bạc với Mỹ, trong cuộc gặp với tổng thống Mỹ Donald Trump vào ngày 15-08-2025 (năm ngoái) ở Alaska.
Trong đó có vài điều kiện kiên quyết đối với Nga như được giữ lại các vùng đang chiếm đóng hay Ukraina không được phép gia nhập NATO...
Tuy nhiên, theo ý kiến cá nhân mình, chiến tranh sẽ tiếp tục tiếp diễn, thậm chí thời gian tới có thể căng thẳng thêm, bởi:
1. Bài học sân bay Long Thành
Sáng ngày 25/02/2026, tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện các Nghị quyết của Bộ Chính trị, Tổng bí thư Tô Lâm phát biểu:
“Thấy công bố con số của mình người ta rất ngại. Quy mô 16 tỉ USD thì kinh khủng. Tôi hỏi đã vượt trội hơn so với Malaysia, Singapore chưa thì không chứng minh được. Tôi hỏi bao lâu thu hồi được 16 tỉ USD trả lại cho nhà nước thì cũng không trả lời được. Tôi hỏi sân bay Long Thành mỗi năm đóng góp cho tăng trưởng kinh tế quốc gia là bao nhiêu cũng không tính toán được.”
“Nhìn sang các nước khác như Malaysia, Singapore… mức đầu tư các dự án chỉ vào khoảng 10 tỉ USD” [1].
Thời Xuân Thu, ở nước Việt có nương tử sắc nước hương trời, nick Tây Thi, một trong tứ đại mỹ nhân của Trung Quốc cổ đại. Trong mắt mọi người, từng động tác cử chỉ bình thường của nàng cũng đều uyển chuyển, đẹp đẽ đáng yêu.
Tây Thi bị đau ngực, cứ mỗi lần phát bệnh, nàng lấy tay ôm ngực, cau mày nhăn mặt. Trong mắt mọi người, ngay dáng vẻ ấy của nàng cũng đẹp não nùng, khiến người ta thêm yêu mến.
Ở thôn bên cạnh có một ẻm nick Đông Thi, dung nhan thập phần ớn lạnh, luôn tỉa tót tút tát makidê các kiểu để trở nên xinh tươi. Một hôm, Đông Thi gặp Tây Thi trên đường, thấy Tây Thi lấy tay ôm ngực, cau mày nhăn mặt, vẻ khả ái càng thêm mỹ miều.
Nhìn Du Thiên ra nghĩa trang gào thét, tôi chợt nhớ hồi Covid! Có một nghệ sĩ bỗng xách kèn thổi ở bịnh viện "thu dung".
Tài năng của anh thì khỏi chê, nhưng nơi con người oằn mình giành giựt từng hơi thở, tiếng saxophone não nề nghe tựa tiếng triệu hồi của tử thần, hơn là dòng âm thanh xoa dịu. Nói theo kiểu bình dân thì: Pà mịa, người ta chưa chết đã tới thổi đám ma.
Vậy mới thấy đâu phải nơi nào muốn thổi là thổi, muốn hát là hát?
Mấy ngày qua, khi quy định xử phạt về không giữ khoảng cách an toàn trên cao tốc được áp dụng, dư luận tỏ ra lo lắng, băn khoăn và phản đối rất nhiều. Vì sao một quy định có vẻ đúng và phổ biến trên thế giới như vậy, lại gây ra phản ứng ở Việt Nam?
Theo tôi có nhiều lý do, nhưng ở đây chỉ phân tích một trong số đó (AI hỗ trợ thông tin).
Việc dùng máy (camera) để chụp/ghi và phạt nguội đồng loạt trong bối cảnh hạ tầng giao thông của Việt Nam còn rất nhiều hạn chế, chính là một trong những nguyên nhân.
Đông vui khi quy định mới về giữ khoảng cách khi xe lưu thông trên một số tuyến cao tốc có hiệu lực từ 29-08, bà con thấy khó quá, sợ phạm luật bèn quay lại với quốc lộ 1 cho yên tâm! Một số hình ảnh cho thấy một số đoạn tuyến cao tốc đã vắng xe, quốc lộ 1 đang đông vui hẳn lên!
Thực tế quy định giữ khoảng cách khi lưu thông trên cao tốc là để ngăn ngừa tai nạn, dù được cảnh sát giao thông giải thích nhưng quá khó cho tài xế để dự đoán khoảng cách quy định, nên dễ bị phạt. Mức phạt 4-6 triệu đâu phải nhỏ!
Quốc lộ 1 hiện tại tập trung mở rộng (lên 6-12 làn xe) chủ yếu tại các đoạn cửa ngõ đô thị lớn hoặc các đoạn qua đô thị có mật độ giao thông tăng cao đột biến. Sau đó có thể mở rộng toàn tuyến, càng hấp dẫn tài xế! Nhưng trước sau gì quy định giữ khoảng cách khi lái xe trên cao tốc cũng áp dụng trên quốc lộ 1, thì có chạy đi đâu cho thoát!
Mình mới xem VTV phỏng vấn chú cảnh sát giao thông, về các tình huống mà dư luận quan tâm trong quy định mới về việc xử phạt vi phạm khoảng cách trên cao tốc.
Đại khái chú cảnh sát bảo là những tình huống kiểu đang giữ khoảng cách mà có xe khác chèn vào, thì AI sẽ tự phát hiện ra tình huống khách quan để chỉ xử phạt ông chen ngang... Các tình huống bất khả kháng khác cũng sẽ không bị phạt.
Mình thấy luật giao thông là luật phải có tính mềm dẻo nhất, do thực tế diễn biến nó thiên biến vạn hóa. AI thường cũng chưa đủ thông minh hơn con người để xử lý tình huống. Nhất là luật Việt Nam thì dường như có xu hướng bao trùm rất rộng nhưng phạm vi xử lý thực tế lại hẹp hơn nhiều, và có thể hướng đối tượng cá biệt.
Tin sáng
1. "Ngày thứ 2 nghỉ lễ, cao tốc TP.HCM - Long Thành vẫn kẹt cứng, người đi chơi ngồi hàng giờ trên xe". Năm nào cũng thế, cứ lễ tết là kẹt. Thấy ảnh chụp minh họa các xe bám đít nhau rất vững chắc, nhẽ ở đây chưa áp dụng quy định khoảng cách?
Liên quan: "Tai nạn trên cao tốc Nha Trang - Cam Lâm, tài xế mắc kẹt trong cabin". May là đã được lực lượng cứu nạn, cứu hộ giải thoát an toàn.
Liên quan nữa: "Tài xế lái xe bán tải vượt đèn đỏ vì... đường vắng, bị phạt gần 20 triệu"- Bõ công vượt, he he.
Những ai quan tâm tới đời sống văn nghệ Việt Nam từ 1930 tới 1975 (45 năm) đều biết đến con người này: Thi sĩ Vũ Hoàng Chương.
Ông sinh năm 1915, mất năm 1976, ngày 06.09, sau khi ra tù được 5 ngày, trong nhà tù của chính quyền cách mạng. Một tuần nữa tròn 50 năm ngày mất của thi sĩ Vũ Hoàng Chương, 06.09.1976. Nhớ về ông, tôi đưa lại bài này trong chùm bài "Án văn", chia thành vài kỳ cho dễ đọc.
Có một dạo, cũng gần đây thôi, vài tờ báo nhắc đến tên tuổi thi sĩ Vũ Hoàng Chương sau khi Viện Hàn lâm Thụy Điển, nơi có trách nhiệm xét và trao giải Nobel văn chương “giải mật” công bố danh sách những người được đề xuất nhận giải danh giá này năm 1972.
1. Tôi vừa nhận được bức ảnh chụp màn hình bài đăng của tài khoản David D. (@secretsqrl123) vào rạng sáng ngày 29/08/2026. Nó chính là một mảnh ghép trùng khớp với bức tranh tôi đã phác thảo trong bài viết ngày 16/08/2026, đồng thời nó phản ánh chính xác thế bế tắc quân số mà chúng ta đã phân tích.
Vậy mẩu tin viết gì? Nó dẫn thông tin tài liệu nội bộ bị rò rỉ từ Evraz (tập đoàn sản xuất thép hàng đầu của Nga với hơn 70.000 nhân sự).
Cụ thể là chỉ thị do Giám đốc vận hành Golovatenko của Liên hợp Thép Tây Siberia ký, yêu cầu Phòng quân vụ (Voenkomat) tại Nizhny Tagil – trung tâm công nghiệp quốc phòng cực kỳ quan trọng của Nga (nơi có xưởng xe tăng Uralvagonzavod) lập danh sách nhân viên thuộc diện dự bị nhưng được hoãn/miễn động viên (tức là có thẻ bron – бронь).
Ngày 29 tháng 8 năm 2026, René Depestre tròn 102 tuổi. Một con số tưởng như khó tin đối với một nhà thơ vẫn còn sống.
Đặc biệt hơn, cho đến gần đây người ta vẫn thường ghi ông sinh năm 1926, tức năm nay tròn 100 tuổi. Nhưng giấy khai sinh của ông vừa được tìm lại tại Haiti đã xác nhận ông sinh ngày 29 tháng 8 năm 1924. Nhưng điều đáng nói về René Depestre không chỉ là tuổi thọ phi thường của ông, điều làm cuộc đời ông đặc biệt hơn cả không phải là ông đã sống lâu đến thế.
Đó còn là câu chuyện về một thế hệ trí thức từng đặt niềm tin vào chủ nghĩa cộng sản, và về cái giá phải trả khi lý tưởng va chạm với hiện thực. Đời ông trở nên đặc biệt không chỉ nằm ở những tập thơ, những cuốn tiểu thuyết hay những giải thưởng văn học, mà còn ở hành trình tư tưởng đầy nghịch lý: Từ một người cộng sản cuồng nhiệt đến một trong những tiếng nói phê phán sâu sắc nhất đối với chính chủ nghĩa mà ông từng dành cả tuổi trẻ để phụng sự. Đó là một cuộc đời đáng để suy ngẫm.
Cuốn phim YouTube này khá hiếm. Ghi lại hoạt động của Tiểu đoàn 3 Sói Biển Thủy quân Lục chiến của Thiếu tá Lê Bá Bình, và Thiết đoàn 20 M48 của Thiếu tá Lý. Họ là những đơn vị cuối cùng của Việt Nam Cộng Hòa tử thủ ở thị trấn Đông Hà, khi các đơn vị khác đã rút lui hay bỏ chạy trong Mùa hè đỏ lửa 1972, khi cộng sản Bắc Việt tràn qua vĩ tuyến 17.
Trong trận này xe tăng M48 bắn cháy mấy chiếc T54 của Bắc Việt ở khoảng cách xa nhứt maximum mấy cây số bên kia sông. Xe tăng Bắc Việt không biết pháo 90 mm từ đâu bắn tới vì khoảng cách quá xa.
Người trong hình là Đại úy John Ripley, cố vấn Mỹ lưng đeo AR15 ngắn, là người hùng đã đánh đu leo dưới đà sắt đặt mìn phá cầu Đông Hà dưới sự yểm trợ của một đại đội Sói Biển. Bên kia cầu là hàng trăm chiếc thiết giáp cộng sản Bắc Việt đang ùn ùn đi tới.
Tôi may mắn được sống thời trai trẻ ở Đông Đức và Đông Âu. Năm 1970 khi thực tập ở đài truyền hình Cộng hòa Dân chủ Đức, tôi rong ruổi cùng xe truyền hình đi khắp nơi tường thuật nhiều sự kiện thể thao, âm nhạc và chính trị.
« Một kỷ niệm mà tôi không thể quên là cuộc gặp gỡ lịch sử giữa Thủ tướng Đông Đức Willy Stoph và Thủ tướng Tây Đức Willy Brand tại Erfurt tháng 3.1970. Đài đưa nhiều xe truyền hình lưu động đến tường thuật cuộc gặp gỡ thượng đỉnh đầu tiên của hai nhà nước Đức. Xe của chúng tôi được phân công tường thuật cuộc hội đàm tại khách sạn Erfurter Hof.
Dân chúng Đông Đức rất ngưỡng mộ Willy Brandt, vì ông chủ trương hợp tác với phương Đông, giải trừ quân bị. Công an Đông Đức biết trước nên lập hàng rào ngăn cách dân chúng, không cho vào quảng trường trước cửa khách sạn.
Cuộc tấn công của Nga gần Kyiv gây ra đám cháy lớn và các vụ nổ thứ cấp tại một địa điểm chứa vật liệu nổ. Đã có 37 người thiệt mạng, hàng chục người bị thương, hơn 200 người sơ tán.
Tại làng Mila thuộc quận Bucha của vùng Kyiv, một chiếc drone của Nga được cho là đã rơi hoặc tấn công vào một doanh nghiệp, gây ra đám cháy quy mô lớn theo sau là các vụ nổ thứ cấp.
Một đoạn đường cao tốc Kyiv–Chop, từ kilomet 15 đến kilomet 32, đã bị đóng cửa.
