Mai Bá Kiếm – Thương em từ lúc em chưa chọn nghề, trò chơi trẻ con…

 

Tôi xin kính cẩn nghiêng mình một góc 45 độ (nghiêng nhiều nữa... té) để bái phục sự minh tuệ của đại biểu Quốc hội Đàng Thị Mỹ Hương khi đưa ra cao kiến "Phải bắt đầu hướng nghiệp cho học sinh ngay từ bậc mầm non, tiểu học thay vì chỉ tập trung ở trung học cơ sở & trung học phổ thông".

Bởi lẽ, nó phù hợp với tập quán truyền thống dân tộc trong lễ "cúng thôi nôi" cho trẻ tròn 1 tuổi. Theo đó ngoài lễ vật, có mâm đựng đồ chơi, để trẻ "bốc đồ chọn nghiệp".

Giả dụ, bé bốc ống nghe, lớn lên làm bác sĩ, bốc máy tính cầm tay thành kiểm toán, bốc cuốn sách thành nhà văn, bốc tờ báo thành "nói láo", bốc cái kéo thành "tuyên giáo"...

Mai Quốc Ấn – « Hậu hôn, điền thổ… »

 

Xâm phạm vào đời sống sau hôn nhân và xâm phạm đất đai được người xưa xếp vào “vạn cổ chi thù”.

Đất đai tại Việt Nam có máu, có thể viết điều này mà không cần ngoặc kép. Việc đền vụ cho dân bằng một mét vuông đất giá bằng tô phở nhưng bán lại bằng cả lượng vàng đã tạo ra sự chênh lệch địa tô khủng khiếp.

Nó làm biến dạng nền kinh tế khi khoảng cách chênh lệch giàu nghèo giữa nhóm lấy đất và nhóm mất đất cũng vô cùng khủng khiếp.

Chương trình phát thanh RFI ngày 01.10.2025

 

Văn Công Hùng – Ghi chép ngày 30.09.2025

 

Tin sáng

1. Tất nhiên các báo đài vẫn ưu tiên tin bão Bualoi. Thiệt hại là rất lớn, nhưng vẫn có những số phận may mắn, hết sức may mắn như cái anh thủy thủ bám ở cột đèn biển á. Cách 300 mét, anh chờ mãi người trong bờ nhưng họ... họp lâu quá, anh nhảy cmn xuống rồi bơi vào giữa trùng trùng sóng. May quá chứ phỏng ạ ?

2. "Thiệt hại khủng khiếp do bão Bualoi : 32 người chết và mất tích, hơn 100.000 nhà dân tốc mái"- Gặp phải cái nhà chị mà dây nhợ nó chập tùm lum thì thua rồi. Bèn.

3. "Trong 10 năm, lừa bán 43 phụ nữ sang Trung Quốc, có 3 bé gái vị thành niên"- Cao nhất 30 năm tù, nhưng bao cuộc đời tan nát. Riêng bị hại H.T.U.G. khi được giải cứu về Việt Nam bị mất hoàn toàn khả năng nhận thức, được giám định tỉ lệ tổn thương cơ thể do bệnh lý tâm thần gây nên là 61 %, trong khi trước khi bị gả bán, bị hại U.G. có tâm lý bình thường, không bị bệnh tâm thần. Như Trung Quốc : "Tuyên án tử 16 người lập ổ lừa đảo và giết người ở Myanmar"- Cho nó đái ra máu chứ ngồi nghiếc nó có sợ đếch.

Lê Nguyễn – Cần minh xác một vài điểm về trại giam Côn Đảo trước năm 1975

 

Các thông tin – có thật và không có thật – về “địa ngục trần gian” Côn Đảo (tên trước 5.1975 là “Trung tâm cải huấn Côn Sơn”), có nhắc lại đến hàng ngàn lần cũng không thừa.

Bởi vì từ nhiều năm qua, chúng được các cơ quan truyền thông – nhiều nhất là báo chí - lặp đi lặp lại cũng hàng ngàn lần như thế, trong đó, không ít thông tin mâu thuẫn nhau và mâu thuẫn với thực tại đã được nhiều chứng nhân tận mắt chứng kiến.

Trong buổi nói chuyện tay tư vừa diễn ra và đang được giới thiệu với khán giả trên kênh Dương Quốc Chính TV, bạn Dương Quốc Chính có hỏi chúng tôi về chuyện lính Việt Nam Cộng Hòa có tham gia đàn áp tù chính trị chống đối hay không, vì theo bạn, hiện nay tại Côn Đảo, có nhiều mô hình đã tái hiện cảnh này.

Huỳnh Trần Hữu - Gần nghìn người bị khởi tố, liên tưởng đến một bài thơ

 

Tặng tui tập thơ "Đêm ngồi ngã ba sông", nhà thơ Nguyễn Thành Phong đọc trực tiếp cho tui nghe bài "Dị quan" (viết năm 2017).

Tôi thực sự choáng vì tính khái quát cao, đến gần hai chục loại "dị quan" khác nhau mà ông (vốn cũng là một nhà báo) gọi tên. Cán bộ tuyên giáo khỏi phải tổng hợp, đem bài thơ này đi giảng là đủ. Mời bà con xem trích đoạn cuối bài.

Nghĩ là sau các đợt đốt lò quyết liệt, liên tục, không có vùng cấm, không có ngoại lệ, giặc nội xâm này sẽ giảm nhiều. Ai ngờ chỉ nghe đài báo nói về quốc nạn chỉ ở một tỉnh xẩy ra ngay tại nhiệm kỳ này (2020-2025) mà thấy rùng mình :

Nguyễn Ngọc Chu – Hai biện pháp mạnh không cho giá nhà tiếp tục « leo thang lên trời »

 

1. NGHỊCH LÝ

Ngày 22/09/2025, Thủ tướng Phạm Minh Chính có phát biểu dậy sóng dư luận, khi nêu ra một thực trạng chua xót :

"Nhà mà 70-100 triệu/m², còn các anh đánh giá không có nhu cầu thì các anh ngồi trên trời cả rồi, trên thiên đình hết cả rồi, không còn ai dưới hạ giới nữa" [1].

Giá nhà Hà Nội chỉ trong vòng 10 năm đã tăng lên gấp 3 lần [2]. Giai đoạn 2014 – 2015, giá chung cư dao động chỉ trong khoảng 18-25 triệu đồng//m². Nhưng đến năm 2025 thì giá bán trung bình trên thị trường quý 2-2025 đạt 80 triệu đồng/m², tăng 5,6 % so với quý trước, tăng 33 % so với cùng kỳ năm 2024 [1,2]. Nhiều dự án chào bán ở mức 100-150 triệu đồng/m². Có dự án thậm chí lên đến 200-330 triệu đồng/m² [3].

Nguyễn Hàn Chung – Nhà thơ sắp thất nghiệp

 

Các nhà thơ hết còn đất sống khi AI đã hóa thành thi sĩ hậu hiện đại, tân hình thức. Tôi ra một lệnh :

- Bạn có biết nhà thơ hải ngoại chủ trương thơ Tân Hình thức là Khế Iêm không ? Nếu đã đọc ông ? Hãy mô phỏng một bài thơ Tân hình thức theo chủ đề tình yêu chênh lệch tuổi tác

ChatGPT said :

Đúng rồi, Khế Iêm (nhà thơ hải ngoại, sống ở Mỹ) chính là người chủ trương và phát động phong trào Thơ Tân hình thức Việt từ cuối thập niên 1990. Ông lấy cảm hứng từ New Formalism của Mỹ, nhưng cách tân cho phù hợp với ngôn ngữ Việt.

Phan Thúy Hà – Họ tiếp tục xóa đi ký ức tập thể

 

Một cô biên tập viên nhà xuất bản đọc thấy cảnh có người con đi thăm cha là tù cải tạo đã đánh dấu hỏi rồi gạch chéo, “Chuyện này có thật hay không chưa khẳng định được.”

Gặp chi tiết một người bị mất nhà sau ngày 30 tháng Tư, giám đốc một nhà xuất bản, người Nam và sinh trước 1975, bảo, giấy tờ nhà đâu/ dạ giấy tờ họ vẫn giữ đây/ “Xem lại giấy tờ luật đất đai giai đoạn đó, đây là nhà xuất bản chứ không phải… mà in ba thứ tào lao”

Có 15 đứa bạn dạy văn, sử cấp ba, thì cả 15, trong nam lẫn ngoài bắc, hoàn toàn không biết “tù cải tạo”, “đi kinh tế mới”, “thuyền nhân” là cái gì.

Liễu Hằng - Vì sao bài hát « Say một đời vì em » do công nghệ AI sáng tác lại có thể làm mưa làm gió đến kinh ngạc ?

 

Bởi nó dễ nghe ! Nội dung giản đơn, kiểu ngồi say nhớ cuộc tình đã qua.

Những cụm ca từ “Tim rối như đường tơ vương”, “ Ngồi ôm bóng chính mình” … được thốt ra gần gũi. Điệu Bossa Nova mượt mà, tạo hưng phấn, đặc biệt phần điệp khúc.

Vì thế mà có hàng trăm clip khiêu vũ trên nền nhạc, tạo thành trend bất kỳ người sáng tác nào cũng mơ ước !

Chương trình phát thanh RFI ngày 30.09.2025

 

Phúc Lai - Dù Ukraine yếu hơn rất nhiều, nhưng cuối cùng thì Nga Putler vẫn thua !

 

(Về cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Putler ngày 29/09/2025)

1. Liệu Mỹ có cung cấp Tomahawk cho Ukraine ?

Phó Tổng thống JD Vance xác nhận Tổng thống Trump đang cân nhắc quyết định về việc “Nhà Trắng đang cân nhắc cung cấp tên lửa Tomahawk tầm xa cho Ukraine”, xuất phát từ yêu cầu của Tổng thống Zelensky.

“Chúng tôi đã tích cực theo đuổi hòa bình ngay từ đầu nhiệm kỳ,” Vance tuyên bố. “Nhưng người Nga phải thức tỉnh và chấp nhận thực tế ở đây. Rất nhiều người đang chết. Họ không có nhiều điều để thể hiện.” Vance cho rằng cuộc xâm lược của Nga đã bị đình trệ trên chiến trường và đạt được ít tiến bộ về lãnh thổ gần đây. Ông ta chỉ trích Mục-tư-khoa vì đã từ chối lời mời đàm phán song phương hoặc ba bên với Mỹ và Ukraine.

Những “bình luận” của Vance cho thấy một sự thay đổi rõ ràng trong giọng điệu của thày trò nhà Trump. 

Bông Lau – Đừng nghe những gì họ nói

 

Ngày Chủ Nhật 28/09 vừa qua, trong khi mọi người trên khắp thế giới ngơi nghỉ hay đi lễ nhà thờ, thì Liên Bang Nga oanh kích Ukraine dữ dội chưa từng thấy kể từ khi cuộc chiến xâm lược bắt đầu từ tháng 2 năm 2022.

Cuộc không kích toàn diện trên lãnh thổ Ukraine kéo dài 12 tiếng đồng hồ bởi 600 máy bay không người lái và 48 hỏa tiễn đủ loại nã bừa bãi vào Ukraine. Có ít nhứt 4 người ở thủ đô Kyiv thiệt mạng gồm có một bé gái 12 tuổi, một nữ y tá, và một bịnh nhân tim mạch ; và 70 người trên toàn quốc bị thương.

Đặc phái viên BBC phỏng vấn các nạn nhân ở Ukraine và bình luận giống như mình đã từng phân tích. Vladimir Putin cố tình oanh kích các mục tiêu dân sự ngày này qua ngày khác để làm người dân Ukraine mỏi mệt mà nhượng bộ.

Trần Nam Anh – Đêm kinh hoàng trên bầu trời Ukraina : Tội ác của Nga, ý chí Ukraina và sự phẫn nộ của thế giới

 

Một cuộc tấn công chưa từng có

Đêm 27 rạng sáng 28 tháng 9, nước Nga đã phô bày bộ mặt thật của mình trước nhân loại : Kẻ khủng bố có quốc kỳ, mang tên một “quốc gia xâm lược”. Từ bầu trời Kursk, Bryansk, Millerovo, Orel, cho đến Biển Đen và Crimea, hàng trăm UAV tự sát Shahed và Gerbera được phóng đi như bầy châu chấu thép, kèm theo những quả tên lửa Kh-101, Kalibr, và cả quái vật Kinzhal.

Cuộc tập kích kéo dài hơn 12 tiếng đồng hồ, trở thành trận oanh kích lớn nhất trong vòng một năm. Tiếng còi báo động rền rĩ suốt đêm, xuyên qua những căn hầm trú ẩn, trở thành nhịp tim của cả một dân tộc đang căng mình trước làn sóng hủy diệt.

Kiều Thị An Giang – Đức và cuộc đua « vàng trắng »

 

Một thông tin gây chấn động ngành năng lượng toàn cầu vừa được xác nhận : Đức, trung tâm công nghiệp ô tô của châu Âu, đã phát hiện ra một trong những nguồn tài nguyên lithium lớn nhất thế giới.

Trữ lượng ước tính lên đến 43 triệu tấn Lithium Carbonate Tương đương (LCE) nằm ở vùng Altmark, bang Saxony-Anhalt. (Sachsen- Anhalt). Phát hiện này không chỉ là tin vui cho Berlin mà còn là một bước ngoặt lịch sử, có khả năng thay đổi hoàn toàn cán cân quyền lực trong chuỗi cung ứng vật liệu pin và xe điện (EV) toàn cầu.

Lithium, thường được mệnh danh là "vàng trắng", là nguyên tố cốt lõi và không thể thay thế trong sản xuất pin Lithium-ion. Loại pin này hiện đang là trái tim của cuộc cách mạng xe điện, cũng như hệ thống lưu trữ năng lượng tái tạo (như điện mặt trời, điện gió) trên quy mô lớn. Đối với Đức và Liên minh châu Âu (EU), tầm quan trọng của lithium mang tính sống còn.

Tiểu Vũ – Tác động vật lý là gì ?

Vụ phóng viên Phan Nhơn của VOV Giao thông bị còng tay khi tác nghiệp tại hiện trường vụ cháy ở phường An Phú Đông, TP.HCM đã được nhiều cơ quan báo chí đưa tin. Các cơ quan chức năng cũng đã vào uộc điều tra, làm rõ và chúng ta còn phải chờ kết luận chính thức từ phía cơ quan nhà nước.

Điều cần bàn ở đây là cách dùng cụm từ “tác động vật lý” trong nhiều bản tin chính thống. Vậy “tác động vật lý” là gì, tại sao báo chí lại hay sử dụng và hệ quả của nó ra sao ?

Trước hết cụm từ này thưởng được xuất hiện trên các bản tin báo chí, đặc biệt là khi tường thuật về những vụ xô xát hay sự việc có va chạm, người đọc thường bắt gặp một cụm từ nghe vừa lạnh lùng vừa xa lạ : “tác động vật lý”. Đây là cách diễn đạt đã trở nên quen thuộc trong lối viết của báo chí chính thống, thay thế cho những động từ cụ thể như “đánh”, “đấm”, “tát”, “đạp”.

Huy Nguyễn – Ba kỷ lục kỳ lạ của bão BuaLoi

 

Bão BuaLoi đã tạo ra 3 kỷ lục dị thường :

- Tốc độ di chuyển trên biển Đông nhanh nhất với vận tốc có lúc đạt 40 km/h.

- Thời gian quần thảo trong đất liền tại một tỉnh/thành lâu nhất. Nó quần thảo ở Hà Tĩnh 11 tiếng. Có những thị trấn, làng mạc bị bão gây tốc mái hơn 50 % số căn nhà. Có những căn nhà bão chỉ để lại cho người dân mỗi cái nền nhà và bức tường đỗ dở.

Lê Huyền Ái Mỹ - Nghĩ vụn trong ngày mưa bão

 

Dù đường đi của bão đã được dự báo, cảnh báo cấp tập từ 6 ngày qua ; các chỉ thị phòng, chống bão cũng được đưa ra liên tục ở các địa phương. Nhưng bi kịch đã ập xuống ngoài vùng tâm bão, lại là giông lốc làm 9 người chết ở Ninh Bình, 2 người chết ở Hưng Yên.

Dõi theo tin bão từng giờ, chỉ cần không có người chết là thấy mừng, thấy may mắn ; của nả mất, hư hại thì làm lại. Chỉ mong sức người chống chịu nổi qua cơn. Nhưng rồi…

Mười ba giờ càn quét lên đất liền đã lấy đi 12 nhân mạng, quá đau xót.

Nguyễn Thông - Cu Ủn và nhà báo

 

- Hôm trước, tôi tình cờ ngó cái video cảnh Bắc Hàn (Triều Tiên) họp, thấy "nhà lãnh đạo" của nó vừa chỉ thị vừa mắt liếc ngang dọc coi xem có ai "phạm thượng" không, không chịu vỗ tay chẳng hạn. Vi phạm thì chết với nó. Điều này không chỉ dân Triều mà cả thế giới biết.

Sống thế cũng bằng chết, mà có khi chết còn sướng hơn.

Ông trẻ này từ khi nhiếp chính tới giờ rất hung hăng, dồn tiền làm vũ khí, chạy đua vũ trang, luôn ám ảnh bị xâm lược. Một cuộc chạy đua sản xuất thứ giết người rất tốn kém đương nhiên sẽ làm đất nước kiệt quệ, dân chúng bần cùng. Dù dân có vỗ tay, khóc nức nở, sụt sịt cũng không giấu được khuôn mặt già nua, hốc hác, thể xác tàn tạ, và tất nhiên cái bụng đói triền miên.

Văn Công Hùng – Ghi chép ngày 29.09.2025

1. Tất nhiên, đầu tiên là bão : "Bão Bualoi : 13 người chết, 13 người mất tích và 41 người bị thương"- Rất tang thương ạ.

Nhưng xem lại thì, chủ yếu phải tự mình cứu mình thôi. Như cái anh ngư dân ôm cột đèn hiệu ngoài biển ấy, nếu không liều mạng nhảy xuống, một sống một chết thì chả biết thế nào, phỏng ạ? Hay như cái anh có vợ chết ở Huế á, nghe anh kể lại thương lắm.

Liên quan : "Quảng Ngãi : 6 trận động đất liên tiếp trong 2 ngày, có trận 3,6 độ Richter".

2. "Lỗi phát âm L và N : Không phải nói ngọng thì là gì ?"- Thì là... lói ngọng.