Nguyễn Hồng Lam – Méo mó ngôn ngữ là nối dài bạo lực

 

Trên tít, Báo Lao Động đã gọi tên đúng hành vi: "Xác minh vụ nam sinh hành hung nữ giáo viên trên bục giảng". Đáng tiếc, trong bản tin này, cũng như bản tin trên nhiều báo khác đều ghi: "Nam học sinh có hành vi tác động vào vùng đầu cô giáo ngay trên bục giảng".

Dùng từ "tác động" thay cho "hành hung" hay đơn giản mà chính xác phải là "đánh" là một sự tùy tiện, lập lờ khái niệm, bẻ lệch ngữ nghĩa và giảm nhẹ mức độ hành vi côn đồ mất dạy của một học sinh. Đáng tiếc, đó là từ được báo chí và các trang mạng dùng phổ biến nhất.

Ngay cả trên tít của báo Lao Động, cách gọi "nam sinh" đặt cạnh "nữ giáo viên", thay vì gọi là "cô giáo (của học sinh đó)", tuy không sai nhưng cũng đã kéo hai bên xuống ngang hàng, không ngoài dụng ý làm giảm nhẹ tính chất, tôi nhắc lại, rất mất dạy, rất vô lễ của một cá nhân học sinh.

Để làm gì? Tại sao phải rẻ rúng, hạ thấp vị thế người thầy? Tại sao phải "tôn trọng" mấy thằng oắt con hỗn láo?

Câu trả lời: Căn bệnh lấp liếm tội, lỗi, cố tình làm nhẹ nguy cơ bại hoại đạo đức, không thừa nhận thực tế suy đồi đã sinh ra cách viết đó. Nó tạo ra điều kiện dễ hơn để sau này xử nhẹ cho học sinh, nhà trường cũng dễ biện minh. Và khi đó, hành vi xấu xa, sai trái và tệ nạn bạo lực sẽ không được giải quyết triệt để. Nhưng nó đạp đạo đức và kỷ luật học đường xuống hố bùn.

Lấy học sinh làm trung tâm, lỗi gì cũng chỉ có kiểm điểm, xóa mức đuổi học, ngành giáo dục đã ban hành nhiều hơn một thông tư/văn bản, cho rằng đó là nhân văn, nhằm bảo vệ học sinh. Và bạo lực, kể cả nghiêm trọng vẫn tái diễn trong môi trường trường lớp. Vậy ai bảo vệ nhân phẩm, danh dự, tính mạng và sức khỏe của thầy cô giáo đây?

Trong khi chưa có lời giải thỏa đáng, xin làm ơn đừng nhập nhằng câu chữ, đừng làm ngơ trước sự xuống cấp đạo đức và bạo lực học đường nữa. Nếu là tôi, tôi sẽ gọi đúng từng chữ: "Nam sinh đánh/hành hung cô giáo ngay trên bục giảng". Không đăng thì thôi, người viết chỉ bị bớt đi một cái tin con con, nhưng ít nhất cũng không nối dài thêm một sự xấu xí, méo mó trong ngôn ngữ.

Vụ này, Công an xã Nội Bài, Hà Nội đã vào cuộc, thằng nhóc đã bị bắt khẩn cấp. Mong pháp luật sẽ mạnh tay thay vì để nhà trường xuê xoa cho học sinh viết kiểm điểm, mặc cho bữa sau tệ nạn có nguy cơ lặp lại.

NGUYỄN HỒNG LAM 21.10.2026