Hoàng Nguyên Vũ - Nếu một ngày con tôi ghét tôi…

 

Nếu một ngày, con tôi đang cần tôi ở một việc gì đó quan trọng của nó, cái nó nhận được là sự thất vọng, nó thét vào tôi: “Con ghét bố, con không chơi với bố nữa”. Rồi nó về phòng đóng cửa lại, rồi từ đó hai bố con cứ như chỉ là người ở chung nhà?

Điều đó hoàn toàn có thể chứ. Và cũng đã xảy ra nhiều lắm trong đời này rồi. Giờ thì cứ bình tĩnh và hiểu rằng: Phản ứng ấy không phải lúc nào cũng là của những đứa con hay đòi hỏi, ích kỷ và thậm chí hỗn. Cũng có thể là của những đứa trẻ cần chia sẻ, cần thấu hiểu và cần đồng hành nữa.

Giống như tôi của 40 năm trước. Tôi cần bố hiểu rằng, cô giáo Hồng Sửu thật cay nghiệt. Cô thấy con mặc một cái áo đi học cả tuần cô bĩu môi chê con ở bẩn, chê cha mẹ nghèo đến mức không mua nổi cho con một cái áo mới. Tôi khóc với bố, bố nghĩ rằng tôi đang đòi hỏi, tôi đua đòi trong khi nhà thì nghèo. Bố không hiểu áp lực tinh thần mà cô giáo giáng lên tôi. Đứa trẻ năm ấy đã phải chịu ấm ức, thậm chí bài văn viết hay và trong trẻo của nó cũng bị cho điểm kém…

Nhiều năm trôi qua gần như tôi không đối thoại được với bố. Xin gì thì đều nhận được cáu gắt. Sai chút nhỏ thì đòn roi. Dù không nói ra vì rất sợ nhưng trong lòng thực sự tôi ghét bố.

Thế hệ tôi đơn giản. Sinh ra để chịu khó, chịu khổ, cố gắng và lớn lên thành cái gì thì tuỳ cuộc đời nhưng chắc chắn phải thành người con hiếu nghĩa. Mọi quy chuẩn xã hội đi qua chúng tôi như một cái khuôn, nhất là những quyền lợi và tự do trong gia đình của chính mình.

*** Rồi tôi cũng làm bố. Sớm thì cũng là sớm và muộn thì cũng là muộn. Đứa sớm đứa muộn. Tôi vốn không chia sẻ chuyện riêng của mình nhưng với con cái, cũng có những nguyên tắc riêng và dù ai nói gì, thì tôi vẫn luôn giữ. Bởi vì, không ai chịu trách nhiệm cho sự an toàn và phát triển của con mình bằng chính mình cả.

Nhận thức đầu tiên của tôi với con là: Con không bắt tôi phải sinh ra nó mà là tự tôi chọn việc sinh nó ra. Chính vì thế, suốt cuộc đời này, tôi không bao giờ bắt nó phải ghi nhớ công ơn sinh thành và nuôi dưỡng. Đó là nghĩa vụ của tôi.

Hiểu nó và giáo dục nó, cũng vừa là trách nhiệm, vừa là nghĩa vụ của tôi. Tôi cố gắng đồng hành cùng nó đi đến cái hành trình khôn lớn, tôi phải đưa cho cuộc đời một con người tử tế.

Ngay từ khi sơ sinh, khi nó khóc, tôi phải nói với mình và những người xung quanh rằng, nó đang có một vấn đề gì trong cơ thể mà mình không hiểu. Chứ không phải tính nó khó chiều, hay nư. Có người phải tìm đến bác sĩ để hiểu vấn đề của con trẻ. Cũng có người chọn cách hỏi những người đã từng có kinh nghiệm làm cha mẹ. Tôi chọn cả hai và chỉ đến bác sĩ khi mọi thứ có dấu hiệu bất ổn.

Dù công việc bận bịu, tôi phải dành cho con ít nhất 4 giờ mỗi ngày để nói chuyện. Có những chuyện nhiều khi rất đơn giản, nay con mặc cái áo này thấy thoải mái không? Ở trường có bạn nào trêu chọc hoặc bắt nạt con không? Nếu có, hãy nói ngay, chắc chắn bố có hướng xử lý.

Tôi không chọn cách nuông chiều mà dạy con biết làm các việc của nó và biết chịu trách nhiệm nếu làm sai. Nếu con phá đồ chơi, ít nhất con sẽ không được chơi đồ đó trong 4 tuần. Nếu con chậm chạp làm không xong các việc cá nhân, không ai đợi con cả.

Con đi đứng bất cẩn ngã xuống, con phải tự đứng dậy. Nói thật luôn là cái chìa khoá để giúp người ta đưa ra tất cả những giải pháp nhanh và đúng nhất để cùng giải quyết vấn đề. Con phải hiểu từ 0 đến 18 tuổi bố được quyền can thiệp vào cuộc sống của con bao nhiêu % và để bố ít can dự hơn thì con phải học cách tự lập, tự xử lý các vấn đề của mình và nên chia sẻ để bố hiểu và bố vui với những thành tích con có được.

Thế thôi, câu chuyện thường ngày của bố và con là như thế. Bé nhỏ, vừa phải và thực tế. Không nói những gì quá to lớn. Ước mơ có xa đến mấy thì cũng phải có cơ sở và hành trình đi đến. Tuyệt đối không so sánh con với bất cứ ai, kể cả với con của ngày hôm qua để con luôn biết nhìn về phía trước. Tạo cho con một môi trường sống không có nhiều cái xấu của người lớn nhưng phải dạy con biết những cái xấu để con đối diện theo các lộ trình trưởng thành.

*** Thế nhưng, sẽ có những lúc bố con mâu thuẫn. Hãy giúp chính mình và con hiểu, khác biệt là bình thường và cả hai cùng tôn trọng sự khác biệt ấy miễn là không lệch với văn hóa và nhân cách con người.

Một điều quan trọng, mình người Việt, phải hướng văn hóa và truyền thống Việt trong con. Từ từ, dần dần con sẽ ngấm.

Khi con bước ra thế giới bên ngoài, chúng ta phải chuẩn bị tinh thần con sẽ mang nhiều cái khác lạ về. Sẽ có những cái cần nắn chỉnh, hãy xem phương pháp nào ổn nhất để nắm chỉnh. Sẽ có những nổi loạn theo tuổi tác và nhận thức. Sẽ có những cái quá trớn. Và như tôi nói từ đầu, có thể có lúc nó ghét bố. Nhưng, hãy cố ngồi lại để đối thoại với con. Bố sai thì bố xin lỗi. Con chưa đúng thì nói cho con hiểu.

*** Cái nhóm Con ghét bố mẹ, hãy xem như đó là cơ hội để chúng ta hiểu những đứa con. Đừng phê phán vội. Đừng vào cãi tay đôi với con trẻ. Hãy chọn cách hiểu và nhìn cuộc sống, nhìn con trẻ ở chiều sâu hơn để nhìn lại mình.

Cuộc đời này, cái sai lầm lớn nhất là luôn cho mình đúng, nhất là ở tư cách làm cha mẹ. Đúng với vài hoàn cảnh và đúng với thế hệ của mình, có thể. Nhưng cuộc sống là một chuỗi ngày mới mẻ, nếu chúng ta không cập nhật, không cùng con đi về phía trước thì cũng đáng quan ngại lắm đấy ạ!

HOÀNG NGUYÊN VŨ 01.10.2026