Nguyễn Thông - Nhớ lại trận dịch khủng khiếp (1)

Đó là dịch Covid-19, còn được gọi tên cúm Tàu, cúm Vũ Hán (bởi nó khởi nguồn từ Trung Quốc), kéo dài suốt từ cuối năm 2019 (vậy nên mới có số 19 sau chữ Covid) tới 2023, chỉ hơn 3 năm trời mà dài như thế kỷ.

Chỉ có thể nói: khủng khiếp, cực kỳ khủng khiếp. Cuối năm 2023, ông hàng xóm nhà tôi bảo sống được tới giờ còn là may.

Thời gian dịch, chủ yếu chỉ nằm nhà, hoặc thách thức mạng sống tìm cách trốn qua mấy trạm công an dân phòng để... đi chợ mua rau, mì gói, bánh mì nên tôi "nhàn cư vi bất thiện" lẩn mẩn ghi chép những điều xảy ra. Vừa biên vừa buồn, có hôm khóc. Thương dân mình quá.

Toàn bộ ghi chép ấy được đặt tên "Ghi chép trong tâm dịch Covid" khoảng hơn 200 trang sách. Hồi tôi gặp khó khăn, một người bạn quý, anh Tạ Duy Hinh ra tay giúp đỡ, tôi trả ơn bằng cách giao bản thảo cho anh. Anh bảo chỉ giữ giùm thôi, chứ muốn dùng thì cứ dùng. Dĩ nhiên, trước lòng tốt vô bờ, ai lại làm thế. Mãi mãi cảm ơn anh.

Nay nhà cháu chỉ xin phép anh Hinh cho đăng lại vài phần ghi chép về trận cuồng nộ có một không hai này, để con cháu nhớ lại và khiếp.

Vừa rồi, chính quyền TPHCM đã cải tạo khu biệt thự Lý Thái Tổ thành công viên tưởng nhớ nạn nhân dịch Covid-19. Đó cũng là cách ở tầm vĩ mô để thế hệ sau đừng quên thời kỳ 3 năm đen tối.

Nay nhân đầu tháng 8 (năm 2026), nhà cháu đưa lên một số trang, lý do là việc ghi chép bắt đầu từ ngày 1.8.2021. Ngoảnh đi ngoảnh lại đã 7 năm kể từ khi phát dịch.

Nhớ Osin Huy Đức đầu năm 2022, lúc dịch căng nhất, đã viết rằng "Chống dịch chứ không phải chống lại con người. Quan chức cũng như bất cứ ai, phải đặt mình vào vị trí của những con người bị bắt nhốt lâu trong khu vực bị phong tỏa, nguồn sống cạn kiệt, dịch bệnh đe dọa, cái chết tới gần, thì mới hiểu tại sao lại có những người dám thách thức mạng sống của mình như thế".

01.08

Trang thông tin điện tử của Trường chính trị tỉnh Bến Tre có bài rút tít cỡ chữ rõ to ở mục tiêu điểm: “Vận dụng sáng tạo phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lê Nin trong phòng chống dịch”. Lại nhớ trước đó, ngày 19.5.2021, nhân kỷ niệm ngày sinh cụ Hồ vĩ đại, báo điện tử Đảng cộng sản Việt Nam cũng đăng bài phông “Vận dụng sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh trong cuộc chiến phòng chống đại dịch Covid-19”. Nghe rất khiếp.

Ông em tôi cười bảo, thế giới người ta chống dịch bằng khoa học, chuyên môn y tế, vắc xin, và lòng nhân từ, còn xứ ta có tiềm năng, thế mạnh, thứ không đâu có, là lý luận, tư tưởng, học thuyết, và các biện pháp cưỡng bức. Cứ một mình một kiểu, chả giống ai, được tôn thành bản sắc, riêng biệt, sáng tạo, độc đáo. Nhưng họ lại tích cực đi xin vắc xin. Chống bằng mấy thứ kia, chết như ngả rạ là phải.

Về tiêm vắc xin, thủ tướng Chính luôn khẳng định “Vắc xin tốt nhất là vắc xin tiêm sớm nhất”.

Trên mạng xã hội lan truyền câu nhại bài vè từng nổi tiếng thời bao cấp, giờ có nội dung về vắc xin:

Phai dờ là của vua quan

Mô đe là của trung gian quần thần

Át tra cho đám thương nhân

Si nô chỉ của nhân dân anh hùng

(Phai dờ - Pfizer, Mô đe - Moderna, Át tra - AstraZeneca, 3 loại này của Tây; Si nô - Sinopharm, Sinovax, Vero Cell là của Tàu).

Ông hàng xóm nhà tôi cười bảo ông Chính nói đúng đấy, xứ này ai được tiêm vắc xin sớm nhất trước nhất? Trung ương chứ ai, mà khi đó chưa có hàng tàu.

Chiều 01.08

Ông phó thủ tướng Vũ Đức Đam trưởng ban chỉ đạo chống dịch của trung ương tỏ ra khá năng nổ, bám trận địa nóng nhất nước là Sài Gòn. Thấy tình hình dịch có vẻ căng, nguy cơ lan về đồng bằng sông Cửu Long, ông Đam tuyên bố chắc như đinh đóng cột “Phải giữ vững miền Tây để sẵn sàng chi viện cho TPHCM”. Thằng em họ tôi (gọi là thằng nhưng nó cũng U60 rồi) ở An Giang, đọc báo Tuổi Trẻ xong điện lên, thế cả đời chúng tôi chỉ hầu hạ phục vụ các bố à; gạo nước, cá tôm, hoa trái, miếng ngon các bố hưởng, lúc dịch bệnh lại bắt chúng tôi gánh. Tôi cười mắng nó, mày nỡm vừa vừa chứ.

02.08

Cao Tự Thanh bảo thời này giả dối, đạo đức giả lên ngôi. Ngày xưa đứa đạo đức giả còn ý tứ giấu diếm, che đậy sự giả dối của mình bằng thứ này thứ nọ, nhưng bây giờ chúng nó cứ sổ toẹt. Nó không còn ngại ai, nó không thèm sợ bởi tự cho thời bây giờ là của chúng nó. Tất cả đều cởi truồng thì đứa mặc quần áo lại thành trò cười.

Thanh nói, mày cứ để ý mà coi, những đứa leo lẻo mồm ca ngợi vắc xin tàu, khuyên dân đừng kén cá chọn canh, đừng chậm trễ, ngợi ca nào vắc xin tàu tốt thế này thế nọ, nơi ấy nơi kia dân đều chích, chích có sao đâu, lại là những đứa ưa đồ Âu Mỹ nhất. Tao đảm bảo chính chúng nó tiêm phai dơ, mô đẹc na, át tra (Pfizer, Moderna, AstraZeneca) hết cả rồi, không chỉ chúng mà cả họ nhà chúng nữa. Cứ hỏi chúng nó, hãy nói thật đi, chúng mày thích tiêm loại gì, có muốn được chích vắc tàu không, đảm bảo ớ ra hết ngay. Bọn nhà báo chúng mày là những thằng đểu nhất, toàn xúi dân chích vắc tàu.

Các báo Quân đội nhân dân, Công an nhân dân, báo Hải Phòng, báo Phú Thọ, báo Đồng Nai..., lại cả báo Tiền Phong, rồi tivi mậu dịch, bọn Đối diện đối diếc… liên tục có bài, có chương trình lên án các thế lực thù địch, phản động, chống phá bôi xấu đảng, chính phủ, quân đội, công an trong chống dịch. Nhiều người bảo các bố cứ tưởng tượng ra ma quỷ, có ít xít thành nhiều, chuyện nhỏ nâng thành hệ trọng. Nếu các bố tốt thì người ta bôi xấu, chống đối làm gì. Mà cũng nên tự coi lại đường ăn ở thế nào để người ta thù địch. Chẳng ai rỗi hơi đi thù địch các bố cho mệt người.

Bác thiếu tướng Phạm Chuyên từ ngoài Hà Nội điện vào nói, chính các vị ấy thù địch nhau, lại cứ đi đổ cho dân, rất vớ vẩn.

15.08

Sau một tháng rưỡi chính quyền áp dụng các biện pháp phong tỏa, lockdown, ai ở đâu thì ở đấy, “ở nhà là yêu nước”, “mỗi gia đình là một pháo đài”…, con người ta đôi tuần đầu còn ráng chịu đựng, tặc lưỡi rồi sóng gió sẽ qua mau, ai dè dịch càng ngày càng nặng. Ở trong nhà mãi, không được đi làm, không có thu nhập, đói, không tiền trả thuê nhà, điện nước, nên người ta bị dồn vào chân tường.

Công nhân lũ lượt kéo nhau về quê. Hàng vạn người. Cả gia đình chất lên chiếc xe máy, mang theo tất tật tài sản nghèo nàn, thậm chí cả chiếc ghế nhựa cũ. Cả con chó con gà. Phó mặc cho trời. Kệ nắng nôi, mưa gió, đói khát. Chỉ mong sao trốn được dịch, trốn cái đói, thoát sự phong tỏa. Thương vô cùng.

Chính phủ vẫn không lên tiếng, cứ để mặc dân chạy, còn chính quyền nhiều tỉnh thành thì cấm cửa không cho dân về. Ở Sài Gòn người ta giăng dây thép gai, cử công an, cảnh sát cơ động, dân phòng, cán bộ mặt trận ra… chặn dân. Trên mạng xã hội, trên cả báo mậu dịch nữa, đăng những tấm ảnh người dân quỳ lạy công an xin được mở rào cho họ về.

Một ông làm thuê người tỉnh Vĩnh Long than thở, được báo VNN lấy câu than rút thành tít “Hãy cho tôi về quê, không thì tôi chết bởi stress chứ không phải do dịch do đói”.

Bác Phạm Chuyên lại điện vào, giọng buồn bã, em ạ, chúng nó chống dịch kiểu này chỉ chết dân, trút cả mọi đau khổ lên đầu dân, dân còn khổ hơn cả thời chiến tranh.

Chiều 15.08

Một người đàn ông 49 tuổi ở quận Gò Vấp đi tiêm vắc xin. Lớ ngớ thế nào, chỉ trong hơn 1 phút ông để người ta chích liền 2 mũi. Đúng là chuyện cười không nổi, chỉ có thể xảy ra trong thời dịch. Người thì cười chê đương sự, đã đi tiêm ít nhất cũng phải biết mình cần làm gì, như thế nào; người thì chê trách nhà chức việc, trước khi tiêm cho ai thì ít nhất cũng phải hỏi han vài ba câu, chứ đâu lại đè sấn ra tiêm như tiêm cho cây chuối, con lợn con mèo, ẩu quá trời ẩu.

Cười nhất là ông giám đốc trung tâm y tế quận giải thích không sao đâu, có 2 mũi mà ăn nhằm gì. Hóa ra hôm ấy chích vắc xin Trung Quốc, họ chỉ cốt cho nhanh, tính mạng dân mặc kệ.

(Còn tiếp)

NGUYỄN THÔNG 02.08.2026