Mai Quốc Ấn – Quân công và quân lao

 

Quân đội có tính kỷ luật cao! Trong đó có kỷ luật thông tin. Tôi từng là phóng viên phụ trách mảng An ninh-Quốc phòng của Thông tấn xã Việt Nam và là một người thích tìm hiểu lịch sử nên cũng biết đôi chút.

Qua đối chiếu, Phan Trung Can đã đưa ra những dữ liệu lịch sử về sự tham gia của ông ta trong chiến tranh chống Trung Quốc xâm lược năm 1979! Cụ thể:

- Phan Trung Can viết: “Sau lời kêu gọi của Chủ tịch nước Tôn Đức Thắng, ngày 20/02/1979 sinh viên chúng tôi tham gia…”

Thực tế: Ngày 05/03/1979 Chủ tịch nước Tôn Đức Thắng khi ấy mới công bố lệnh tổng động viên. Trước đó, ngày 04-03-1979, Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định tổng động viên. Thất Khê (Lạng Sơn) bị Trung Quốc chiếm ngày 25/02 là công bố của cả Trung Quốc và Việt Nam.

- Phan Trung Can viết: “Phục vụ chiến đấu bảo vệ tuyến phòng thủ số 1 tại Thất Khê”.

Trong quân đội, bất kể là đơn vị chính quy hay lực lượng dân công đều có tên đơn vị và phiên hiệu. Đơn vị tên gì, vị phiên hiệu là gì, trực thuộc quân khi hay tỉnh đội hay lực lượng chủ lực đi Bộ Quốc phòng điều động. “Tuyến phòng thủ số 1” mà Phan Trung Can nêu do đơn vị cụ thể nào đảm trách, ai là chỉ huy, bao nhiêu quân số, có nhiệm vụ cụ thể gì, lệnh điều động do ai ký đều là những thứ rất cơ bản mà tôi tin chắc muốn bịa cũng không được.

- Phan Trung Can viết: “Khóa 12 mình tháng 2/1979 lên Thất Khê - Lạng Sơn phục vụ chiến đấu bảo vệ tuyến phòng thủ số 1. Đêm đó đoàn xe quân đội Zin 130 vô trường, chúng mình mỗi đứa được phát 1 khẩu K63 trong hộp còn mới cứng, 200 viên đạn, 1 cái xẻng.”

Quân đội Nhân dân Việt Nam trong bất cứ thời kỳ nào cũng không dư giả đến mức phát cho sinh viên mới toanh cùng lúc mỗi người “khẩu K63 trong hộp còn mới cứng, 200 viên đạn, 1 cái xẻng” khi chưa từng qua thao trường! Nhóm sinh viên Phan Trung Can được cấp phát vũ trang tận răng như vậy phải chăng là lực lượng chiến đấu được huấn luyện chuyên nghiệp?

- Phan Trung Can viết ông ta “không phải là cựu chiến binh”! Ông ta nhận “phục vụ chiến đấu”!

“Phục vụ chiến đấu” mà mặt trận cụ thể là ở cầu Bản Trại, Thất Khê (Lạng Sơn). Thì quay lại việc cơ bản phải có bản đồ bố trí phòng tuyến, nhật ký tác chiến hoặc tài liệu quân sự xác định do đơn vị cụ thể nào đảm trách. Ai là chỉ huy, bao nhiêu quân số, có nhiệm vụ cụ thể gì, lệnh điều động do ai ký để đưa sinh viên ra “tuyến phòng thủ số 1”. Và như đã nói ở trên, nếu chỉ “phục vụ chiến đấu” thì mâu thuẫn với việc vũ trang tận răng cho mỗi người sinh viên.

-Trong đoạn chat Phan Trung Can công bố, nhân vật Z Dai trả lời “1 tháng bạn ơi” khi Phan Trung Can hỏi “Đài nhớ mình ở Thất Khê phục vụ chiến đấu, đào hào công sự khoảng bao nhiêu ngày thì về trường”. Nhân vật Hồng Phi nhắn Phan Trung Can “Lớp mình toàn bộ con trai (gái ở lại) đêm 19 rạng sáng ngày 20/02/1979 tập trung chớp nhoáng phát quân trang, ba lô, súng K63 sểng lên đường hướng thẳng LS và đổ quân gần cầu Bản Trại nơi đang là vùng xám địch ta đến 05/03/1979 sau khi Trung Quốc tuyên bố rút quân thì mình mới lùi về phía sau (là Bình Gia để Sư đoàn 304 từ Campuchia về bằng đường hàng không thế chỗ…”

Bình Gia cách trung tâm Thất Khê 67 km là một vị trí cụ thể với tuyến đường cụ thể. Bình Gia cách cầu Bản Trại 62 km là một vị trí cụ thể với tuyến đường cụ thể. Vận chuyển quân hay đội ngũ “phục vụ chiến đấu” phải có kế hoạch cụ thể, có đơn vị phụ trách cụ thể, người chỉ huy cụ thể, địa điểm tiếp quân/dân công cụ thể.

- Nhân vật Hong Phi có comment “xác nhận” cho Phan Trung Can nhưng thông tin không chính xác. Người này cho rằng ngày 05/03/1972 “Sư đoàn 304 thế chỗ chúng tôi” nhưng thực tế lịch sử được công bố là “Cuộc chuyển quân thần tốc bằng cả đường biển, đường bộ, đường sắt và đường không bắt đầu từ 6-3, đến 11-3 những đơn vị đầu tiên của quân đoàn gồm Sư đoàn bộ binh 304 (đoàn Vinh Quang), Lữ đoàn pháo binh 164 (đoàn Bến Hải), Lữ đoàn phòng không 673, tiểu đoàn trinh sát… đã về tới Hà Nội.”

Lời bàn:

Phan Trung Can không chiến đấu thì không có quân công nhưng “phục vụ chiến đấu” ắt có quân lao. Vậy bằng khen, giấy khen nào ghi nhận quân lao của Phan Trung Can và hai người bạn là Z Dai và Hong Phi? Nếu có, chắc chắn nội dung sẽ hiện ra tất cả.

Hãy nhìn cách quân đội tìm kiếm liệt sĩ ở công viên Lê Thị Riêng (TPHCM) sẽ thấy đó là tình đồng đội, sự ghi nhận không lãng quên đối với người có công với cách mạng.

Phan Trung Can đã tung ra đoạn chat “chứng minh” thì có lẽ vẫn chưa đủ cho cái gọi là “phục vụ chiến đấu”. Và hy vọng Bộ Quốc phòng Việt Nam sẽ “không quên” quân lao của cả ba nhân vật Phan Trung Can, Z Dai và Hong Phi, nếu có.

Tư liệu lịch sử ắt hãy còn!

Tôi hy vọng được biết thêm về những người có mặt ở “tuyến phòng thủ số 1 tại Thất Khê”. Những người từng “đổ quân gần cầu Bản Trại”, những người từng lùi về Bình Gia. Lịch sử và nhân dân cần được biết thêm, ghi nhận về những người đã “phục vụ chiến đấu” chống Trung Quốc xâm lược 1979 như Phan Trung Can, Hong Phi, Z Dai. Để nếu lỡ ai chưa được ghi nhận quân lao với bằng khen, giấy khen thì cũng được truy tặng bổ sung.

Còn nếu không phải sự thật lịch sử mà là bịa đặt thì….

Boong!

Chuông nguyện hồn ai.

MAI QUỐC ẤN 23.07.2026