Bông Lau - Đường Đi Không Đến

Đọc lại nhiều lần tác phẩm “Đường Đi Không Đến” của Nhà văn Xuân Vũ mà không khỏi thương cảm cho phận số của những người lính của các phe trong chiến tranh.

Ở các trang... 143 – 144 – 145... miêu tả cảnh hành hạ một tù binh Mỹ. Người tù binh này là phi hành đoàn trực thăng sà xuống một trảng trống để bắt Vi Xi không dè trúng kế. Máy bay bị bắn, phi công hoảng hốt bốc lên bỏ lại một anh lính Mỹ.

Anh lính Mỹ này bị bắt. Khi áp tải đi trong rừng thì giựt súng quánh bể đầu trọng thương một anh Vi Xi. Sau đó bị bắt lại nện cho một trận mềm xương rồi đem về nhốt trong một cái cũi trong rừng. Tiến trình trả thù bắt đầu. Người ta đã không lôi anh ta ra “bụp” một phát vì anh sẽ chết, sướng hơn những người bộ đội sống đói khát và sốt rét.

Anh tù binh bị bỏ đói. Lịnh chỉ cho ăn cầm hơi cho khỏi chết. Cảnh trả thù là Vi Xi đứng trước cũi ăn hay hút thuốc phà khói vào củi để làm tăng cơn đói khát và thèm được hút thuốc lá. Cai tù quăng điếu thuốc vào cũi nhưng không mồi lửa. Tù binh Mỹ lượm điếu thuốc nhai ngấu nghiến. Quăng nắm cơm vào cũi, tù binh Mỹ lượm ăn như một con thú rừng.

Cảnh đói khát đó không riêng gì của tù binh Mỹ mà còn ngự trị trong hàng ngàn cái bao tử xẹp lép của những người đi bộ trên đường mòn Hồ Chí Minh để giải phóng miền Nam. Cảnh đợi đêm tối mới lén lút mở bao ra bỏ một ít đường cát vào miệng vì thèm chất ngọt.

Trong tác phẩm Mùa Hè Đỏ Lửa của Nhà văn Phan Nhật Nam đã lặp lại cảnh đói khát thiếu ăn của bộ đội miền Bắc. Khi căn cứ Charlie thất thủ, Bắc quân tràn lên cứ điểm đào xới tìm kiếm đồ hộp thịt được sản xuất từ Mỹ và họ bị máy bay oanh kích dội bom napalm thiêu sống.

Một chi tiết không có trong tác phẩm “Đường Đi Không Đến” là nghe nói Ủy ban tìm kiếm tù binh Mỹ bị mất tích trên chiến trường Đông Dương của chính phủ Hoa Kỳ đã đọc tác phẩm này và phỏng vấn các nhân chứng để đi tìm người tù binh Mỹ bị nhốt trong cũi.

Không biết kết cục như thế nào. Không biết người tù binh Mỹ ấy có còn sống để trở về hay xương trắng bị chôn vùi đâu đó dọc đường mòn Hồ Chí Minh.

BÔNG LAU 20.04.2026