Nguyễn Ngọc Chu – Lịch sử dân tộc không phải để chia phần

 

1. Chương trình môn Lịch sử lớp 5 trong bộ sách giáo khoa “Kết nối tri thức với cuộc sống” có những điều cần phải suy nghĩ.

Cụ thể là ở chủ đề “Xây dựng và bảo vệ đất nước Việt Nam”, Lịch sử “Xây dựng và bảo vệ đất nước Việt Nam” được thể hiện từ Bắc thuộc tới Đinh Lý Trần Lê, mà bỏ thời Quang Trung - Nguyễn Huệ, sang Triều Nguyễn đến hiện đại.

2. Lich sử Dân tộc phải được đi vào tâm trí học sinh từ tuổi thơ, với một bức tranh toàn cảnh hoàn chỉnh liên tục. Lịch sử không phải để chia phần mỗi lớp dạy một giai đoạn.

Nhà Tây Sơn (1778 – 1802) tuy ngắn, nhưng Quang Trung - Nguyễn Huệ với cuộc hành quân thần tốc đại phá 20 vạn quân Thanh là một trang chói lọi bậc nhất trong lịch sử chống ngoại xâm của Việt Nam. Hoàng đế Quang Trung – Nguyễn Huệ cần phải được đứng trong nhóm đầu của chủ đề “Bảo vệ đất nước Việt Nam”.

Việc bỏ giai đoạn Hoàng đế Quang Trung - Nguyễn Huệ ra khỏi dòng chảy lịch sử bảo vệ đất nước ở lớp 5 sẽ dẫn đến những nhận thức không trọn vẹn về Lịch sử chống ngoại xâm của Dân tộc. Việc giảng dạy giai đoạn Quang Trung – Nguyễn Huệ sau 3 năm ở lớp 8 không thể sửa chữa hết “vết gãy lịch sử” trong trí nhớ học trò. Không khó gì để tóm tắt Lịch sử Việt Nam trong ít trang mà không bỏ qua triều đại nào cả.

Ví dụ tương tự, nếu bản đồ Việt Nam, chỉ vẽ từ Lạng Sơn đến Nghệ An, bỏ Bình Trị Thiên, mà vẽ tiếp theo từ Quảng Nam vào Bình Định, lại bỏ đi các tỉnh, lại vẽ tiếp đến Cà Mau, rồi dạy cho học sinh tiểu học đó là nước Việt Nam thì có nên không ? 

 

3. Bộ nhớ của học sinh ở tuổi thơ rất trong sáng. Những gì được sắp xếp vào bộ nhớ đầu tiên thì được lưu giữ rất lâu. Lịch sử Dân tộc phải được đưa vào trí nhớ học sinh sớm nhất có thể được, một cách trọn vẹn, với các điểm sáng chói hào hùng. Hãy học cách cha ông đã dạy cho con cái từ bé về Thánh Góng phá giặc Ân.

Học sinh nước ta nhớ sử tàu nhiều là do đọc truyện và xem phim từ bé. Đừng quên là khi giới thiệu thời Âu Lạc, Bắc Thuộc, trong môn Lịch sử ở lớp 5, thì đã xuất hiện bóng dáng các hoàng đế trung quốc rồi. Cũng như vậy là các áng văn thơ bất hủ, ví như Hịch tướng sĩ, Bình Ngô đại cáo…nên được truyền dạy cho học trò từ thơ bé, chứ không thể “để dành” lên bậc THPT mới được giảng dạy.

4. Thật không muốn tốn thêm tiền của nhân dân, nhưng việc có một bộ sách giáo khoa không có lỗi mãi vẫn là điều canh cánh.

NGUYỄN NGỌC CHU 03.01.2026