Lưu Trọng Văn - Hãy để người dân Venezuela phán xét "chủ quyền" của đất nước mình

Hai mươi tám triệu dân Venezuela, trong đó có 7 triệu người phải bỏ nước tha phương mới có thẩm quyền phán xét chủ quyền của đất nước của họ.

Bất kể ai, dù là Trump hay Tập, hay Putin cũng không có cái quyền ấy.

Sáng nay gã “bàn tròn”chớp nhoáng với nhà thơ Trần Đăng Khoa và chính trị gia Phan Thanh Bình. Trước thời sự nóng hổi ở Venezuela, khi tổng thống Maduro bị Mỹ bắt sống ngay thủ đô Caracas, không ai không hừng hực quan tâm. Gã chỉ nói: Đã đến lúc các mệnh đề “chủ quyền, độc lập”cần phải được nhìn ở cả góc độ nhân văn chứ không bị trói buộc bởi các định chế, quy ước khoanh vùng chấp nhận.

Chủ quyền lãnh thổ và Độc lập lãnh thổ là các định chế riêng. Nhưng trong đó có không ít sự chồng lấn với chủ quyền thể chế. Việc phán xét phân xử về sự chồng lấn này chỉ người Dân ở đất nước đó sau khi cân nhắc sự thật và các giá trị cốt lõi mới có quyền quyết định đúng sai.

Trừ chủ quyền lãnh thổ vốn là của toàn Dân sống trên lãnh thổ đó, thì dưới góc độ thời cuộc chủ quyền thể chế thuộc nhà cầm quyền, hoặc thuộc đa số người Dân.

Tính Độc lập cũng vậy.

Hạnh phúc của đa số người Dân luôn là thước đo tính bền vững của định chế chủ quyền, độc lập của thể chế và cũng là thước đo sự bền vững của lãnh thổ.

Chúng ta có quá đủ thời gian để đặt câu hỏi: Vì sao Venezuela giàu nhất thế giới với trữ lượng 303 tỉ thùng dầu, nhiều gấp 5 lần trữ lượng dầu của Mỹ, lại là một đất nước nghèo đói? Lại là một đất nước bất an, dẫn đến 1/4 người Dân phải bỏ nước tha hương?

Câu trả lời ấy bất cứ người Dân Venezuela nào cũng biết. Và giờ đây là lúc họ sẽ đồng thanh trả lời. Chủ quyền thể chế giả hiệu, cướp đoạt ở bất cứ quốc gia nào cũng sẽ đến lúc phải trở về chính chủ.

Chính chủ chủ quyền ở Venezuela không ai khác là người dân Venezuela.

Chính họ và chỉ có họ lúc này đây, khi soi rọi thước đo hạnh phúc của mình mới có quyền phán xét về chủ quyền, độc lập của mình ấy, kể cả khi nó bị chồng lấn chủ quyền, độc lập lãnh thổ.

LƯU TRỌNG VĂN 04.01.2026