Lê Diễn Đức - Mục tiêu mới: Ukraina đánh vào trái tim số của Nga

Trong cuộc chiến Nga–Ukraina, chiến trường không còn chỉ là xe tăng, tên lửa, nhà máy lọc dầu hay kho nhiên liệu. Một mục tiêu mới đang phơi bày điểm yếu của nước Nga: Các trung tâm dữ liệu.

Theo Reuters và Financial Times, trong tháng 10/2026, ba trung tâm dữ liệu của Yandex, tập đoàn công nghệ hàng đầu Nga, bị drone Ukraina tấn công. Một số cơ sở bị hư hại nghiêm trọng, gây gián đoạn các dịch vụ trực tuyến. Một trung tâm dữ liệu ở vùng Vladimir được cho là đã ngừng hoạt động hoàn toàn.

Hậu quả có thể lan sang nhiều dịch vụ thiết yếu như email, gọi taxi, thanh toán điện tử và điện toán đám mây. Việc khôi phục toàn bộ năng lực của những cơ sở bị hư hại nghiêm trọng có thể kéo dài nhiều tháng.

Ngày 14/10, drone Ukraina tiếp tục đánh trúng trung tâm dữ liệu của Sberbank tại Balakovo. Tuy nhiên, ngân hàng tuyên bố các hệ thống và dịch vụ vẫn hoạt động bình thường; vì vậy, chưa thể nói cơ sở này đã bị vô hiệu hóa.

Điều đáng chú ý là Yandex không đơn thuần là một công ty Internet. Hệ sinh thái của tập đoàn phục vụ hàng triệu người dùng và nhiều doanh nghiệp, đồng thời tham gia phát triển các công nghệ điện toán và trí tuệ nhân tạo của Nga.

Khi hạ tầng tập trung bị đánh trúng, thiệt hại có thể vượt xa phạm vi một tòa nhà. Đây cũng là nghịch lý của tham vọng xây dựng Internet tự chủ mà Điện Kremlin theo đuổi: tập trung hạ tầng trong nước giúp giảm phụ thuộc nước ngoài, nhưng cũng tạo ra những điểm dễ tổn thương khi các trung tâm lớn bị tấn công.

Tất nhiên, không nên phóng đại: Những vụ tấn công này chưa chứng minh Internet hay năng lực AI của Nga đã sụp đổ. Nhưng chúng cho thấy chiến tranh hiện đại không chỉ diễn ra trên chiến hào. Máy chủ, dữ liệu và hệ thống thanh toán cũng có thể trở thành mục tiêu chiến lược.

Putin muốn khuất phục Ukraina bằng sức mạnh quân sự. Nhưng càng kéo dài cuộc chiến, Nga càng phải đối phó với những tổn thất trên nhiều mặt trận, từ năng lượng đến công nghệ.

Đôi khi, một trung tâm dữ liệu ngừng hoạt động cũng đủ khiến cả một hệ sinh thái số chao đảo.

Photo: Trung tâm dữ liệu Yandex chìm trong khói lửa.

LÊ DIỄN ĐỨC 17.10.2026