Nguyễn Thông - Chủ nhật luận: Cần tiếp tục gột rửa (1)

Đất nước gần nửa thế kỷ trở lại đây diễn ra hai cuộc cải tổ cực lớn làm thay đổi nhiều mặt cuộc sống. Cụ thể về đường lối, thể chế, chính sách, xã hội, vật chất, bộ máy lãnh đạo, nền kinh tế...

Lần thứ nhất, đó là cuộc vặn mình thay đổi khi đất nước, xã hội, kinh tế bên bờ vực vào nửa cuối thập niên 1980. Hồi đó có câu “Đổi mới hay là chết”. Cũng may, các nhà lãnh đạo/cầm quyền đã nhận ra điều ấy. Họ tự gột rửa, loại bỏ những cũ kỹ lạc hậu thâm căn cố đế, dây trói, xiềng xích do chính họ tạo ra. Giống như một cuộc cách mạng, nhưng không phải chống thế lực thù địch, mà chống lại chính mình.

Cuộc thứ hai lớn lao, trọng đại chẳng kém, diễn ra khởi đầu cách nay chưa đầy 2 năm. Nói như các nhà lãnh đạo, là thay đổi quyết liệt, đột phá, bước vào kỷ nguyên mới.

Kỷ nguyên cũ, ông tổng bí thư quá cố luôn khẳng định “Đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay” (trong bài diễn văn khai mạc đại hội đảng lần thứ 13, ngày 26.01.2021). Câu “bất hủ” này ông ấy nói nhiều lần, từ năm 2019 tới tận khi mất.

Đang đỉnh cao như vậy, nhẽ ra chỉ thụ hưởng và phát huy, vậy nhưng phải đột phá, thay đổi, vào kỷ nguyên mới. Sự này, không cần phải phân tích, ai cũng rõ. Các nhà lãnh đạo hiện nay rõ nhất nên mới quyết đột phá (thoát ra), được số đông ủng hộ.

Lý luận có ưu điểm hay, nghe rất thích, bùi tai, nhưng nhược điểm của nó là khi đụng vào thực tế sẽ như trên mây, chỏi, xung đột. Bộ máy lãnh đạo mới đã nhìn rõ điều này, chỉ có điều vì nhiều lý do nên không có ý kiến gì về cựu vương và bộ máy cũ.

Điều dễ nhận ra nhất, cuộc “cách mạng” lần hai này đã tạo ra những thay đổi đáng kể: Bộ máy cồng kềnh rườm rà được tinh giản tối đa, sự sáp nhập tỉnh thành, xã phường, bãi bỏ cấp huyện bớt được rất nhiều thứ nhiêu khê. Kể cả ngân sách, cơ sở vật chất, thủ tục, nhân sự; sự hành dân giảm rõ rệt, ý thức phục vụ dân ngày càng tăng lên; nền kinh tế có đà mới, các nhà sản xuất phấn khởi, cuộc sống người lao động được cải thiện...

Tôi không nói khen, mà đó là thực tế. Tôi chả ảo tưởng kiểu “khi toàn cầu u ám thì mặt trời rực rỡ ở Việt Nam”.

Dĩ nhiên không cuộc sinh nở nào “đẻ không đau”. Hay hoặc dở, được hay không được... cần có thêm thời gian để chứng minh chứ chưa thể khẳng định chắc chắn ngay được.

(Còn tiếp)

Ảnh tư liệu: Đồng tiền mệnh giá 30 đồng từng tồn tại trước công cuộc đại đổi mới lần thứ nhất.

NGUYỄN THÔNG 09.08.2026