Lưu Nhi Dũ – Vua Hùng họ gì ?

 

Tối qua uống bia với các bạn già E812 anh hùng để tưởng nhớ các vị Vua Hùng, dù Vua Hùng đã có lệnh cấm nhậu.

Có bạn nói Vua Hùng hổng có họ ? Có bạn nói họ Hùng, vì đến giờ nước ta vẫn còn có những gia tộc mang họ Hùng đó thôi. Nhưng có lẽ hổng phải, Vua Hùng là danh hiệu hoặc tôn hiệu thủ lĩnh tối cao của nhà nước Văn Lang cổ. Theo Đại Việt Sử ký Toàn thư, họ thật của các vua Hùng chưa được xác định.

Thực ra lịch sử nước ta có một giai đoạn mang tính huyền sử đậm nét, ít nhất trong giai đoạn 2.000 năm trước Công nguyên. Xưa các nhà viết sử lừng danh như Lê Văn Hưu (1230-1322) - nhà sử học đời nhà Trần, tác giả bộ Đại Việt sử ký (30 quyển), bộ quốc sử đầu tiên của Việt Nam nhưng bị bọn nhà Minh đốt sạch ; Phan Phu Tiên (1370 -1462) tác giả Đại Việt sử ký tục biên (chép từ Trần Thái Tông cho đến khi quân nhà Minh rút về nước, tức viết nối tiếp Đại Việt sử ký của Lê Văn Hưu đời Trần), đều không chép thời huyền sử Vua Hùng.

Đến Ngô Sĩ Liên (đầu đời nhà Lê sơ, tham gia khởi nghĩa Lam Sơn), sau đó soạn bộ Đại Việt Sử ký Toàn thư - bộ quốc sử chính thống cổ nhất của Việt Nam được lưu truyền tới ngày nay, mới chép thời kỳ huyền sử, chủ yếu dựa vào Lĩnh Nam chích quái.

Đại Việt Sử ký Toàn thư có 5 quyển, chia thành hai phần : Phần một (ngoại kỷ), gồm 5 quyển, chép từ thời Hồng Bàng đến hết thời Bắc thuộc (năm 938). Phần hai (bản kỷ) gồm 10 quyển, chép từ thời Ngô Quyền dựng nước (năm 938) đến khi Lê Lợi lên ngôi (Lê Thái Tổ) vào năm 1428.

Các nhà viết sử thời Lê sơ rất khó khăn khi viết sử vì bọn nhà Minh đốt sách mọi tài liệu, họ phải đi nhặt từng tư liệu còn sót lại để chúng ta có những bộ sử đáng tin cậy như ngày hôm nay.

Vậy Lĩnh Nam chích quái là gì ? Là tập hợp các truyền thuyết, cổ tích dân gian Việt Nam nổi tiếng, được biên soạn bằng chữ Hán thời Trần. Tác phẩm có nghĩa là "chọn lựa những chuyện kỳ quái ở đất Lĩnh Nam", ghi chép thần tích từ thời Hồng Bàng đến các vị thần, tăng đạo và các câu chuyện kỳ dị.

Trong Lĩnh Nam chích quái (bản cổ, gồm 22 truyện) có những truyện thần thoại thời thái cổ như Truyện họ Hồng Bàng, Truyện Tản Viên, Truyện Đổng Thiên Vương...Có những truyện là sự tích thời Bắc thuộc như Truyện Việt tỉnh (Giếng Việt), Truyện Nam Chiếu...; có những truyện là thần tích thời Lý-Trần như Truyện Từ Đạo Hạnh và Nguyễn Minh Không, Truyện Hà Ô Lôi...

Lại có truyện hoặc gắn với nguồn gốc dân tộc Việt như Truyện họ Hồng Bàng, Truyện Ngư tinh, Truyện Hồ tinh, Truyện Mộc tinh...Hoặc có liên quan với những phong tục tập quán lâu đời của dân tộc Việt như Truyện bánh chưng, Truyện trầu cau...Hoặc có liên quan với những di tích văn hóa cổ đại của dân tộc Việt như Truyện rùa vàng, Truyện hai thần Long Nhãn và Như Nguyệt...; hoặc có liên quan với những nhân vật lịch sử như Truyện Từ Đạo Hạnh và Nguyễn Minh Không, Truyện Dương Không Lộ, Nguyễn Giác Hải,...

Từ đó Ngô Sĩ Liên là nhà sử học đầu tiên viết thời Hồng Bàng trở về sau, tất nhiên có các đời Vua Hùng.

Ý nghĩa sâu xa của Ngô Sĩ Liên rất rõ ràng khi viết thêm thời kỳ huyền sử, nhận mạnh 4.000 năm văn hiến của dân tộc ta, sánh ngang với thiên triều phương Bắc đó thôi.

Tui chỉ biết vậy, chưa chắc chính xác nhưng đến thế kỷ XXI, Vua Hùng đã trở thành niềm tự hào lớn lao của dân tộc ta.

Vậy thì mời các bạn nâng ly mừng ngày Giỗ Vua Hùng...

LƯU NHI DŨ 25.04.2026