Bông Lau - Chức Quyền Bộ trưởng

Khi ông Hùng Cao, nguyên Thứ trưởng Bộ Hải Quân lên thay “quyền Bộ trưởng” Hải Quân John Phelan vừa mới bị sa thải. Nhiều người lầm tưởng ông Hùng Cao giờ là một trong những Bộ trưởng của nội các của ngành Hành pháp Hoa Kỳ nhận lịnh trực tiếp từ Tổng thống.

Cơ cấu lãnh đạo của Hành pháp Hoa Kỳ từ trên xuống dưới gồm có Tổng thống, Phó Tổng thống, rồi đến 14 Bộ trưởng, trong đó có Bộ trưởng Quốc phòng.

Bởi vì Bộ Quốc phòng phức tạp và đông đảo với nhiều binh chủng chuyên nghiệp khác nhau nên chia ra 3 nhánh gọi là Bộ Lục quân, Hải quân, và Không quân. Đứng đầu mỗi Bộ này có Bộ trưởng. Phải biết các Bộ trưởng Hải Lục Không quân này không ngang hàng với 14 Bộ trưởng dưới quyền Tổng thống và Phó Tổng thống liệt kê phía trên.

Mỗi Bộ Hải Lục Không quân lại có Thứ trưởng, tức là Phó Bộ trưởng. Và ông Hùng Cao nguyên là Phó Bộ trưởng Hải quân.

Khi bất cứ Bộ trưởng nào bị sa thải hay thôi việc thì đương nhiên người Phó lên thay thế gọi là Quyền Bộ Trưởng. Tức là có quyền như Bộ trưởng nhưng cấp bực chính thức trên giấy tờ và lương bổng vẫn là phó.

Bởi vì các chức vụ lãnh đạo này do Tổng thống đề cử nên cần phải có Thượng viện điều tra và thông qua. Nhưng trong quá khứ có nhiều “quyền” Bộ trưởng lên thay thế Bộ trưởng không cần Thượng viện thông qua vì là chức vụ tạm thời. Như trường hợp Mark Esper lên thay Bộ trưởng Jim Mattis hơn 1 năm mà không qua Thượng viện vì chỉ là chức tạm thời.

Trong cơ cấu điều hành của chính quyền Donald Trump có nhiều chức “thay quyền“ tạm thời vì nếu muốn chính thức thì phải qua tiến trình điều tra và thông qua rất nhiêu khê mất nhiều thời gian của Thượng viện.

Trong tình trạng chia rẽ hai đảng Cộng Hòa và Dân Chủ coi nhau như kẻ thù, nên bất cứ nhân vật lãnh đạo của các Bộ do Tổng thống tiến cử sẽ phải “bò dưới hỏa lực” của Thượng viện. Nếu bị loại thì Tổng thống sẽ bị mất mặt và phe đối lập sẽ lấy đó làm chiến thắng để động viên phe mình. Vì vậy ngài Tổng thống nhiều khi sẽ ngâm tôm chức “Quyền Bộ Trưởng” cho an toàn mà vẫn làm được việc, như Mark Esper là người giỏi và đàng hoàng. Nhưng về sau đã từ chức sau vụ bạo loạn ngày 6 tháng 1 năm 2021.

BÔNG LAU 23.04.2026