1. Về một vài động thái chính trị – kinh tế – ngoại giao của Kazakhstan
Xin xem ảnh đính kèm, từ bài của Linh Lê.
Dưới nhãn quan địa chính trị, việc Tổng thống Tokayev công khai con số 14 tỉ USD rửa tiền và siết chặt hệ thống ngân hàng không đơn thuần là tuân thủ kỹ thuật, mà là một thông điệp chính trị. Kazakhstan đang thực hiện một chiến thuật thoát Nga lặng lẽ nhưng khá dứt khoát về kinh tế, tuyvẫn giữ quan hệ ngoại giao.
Họ không tuyên bố rời CSTO (để tránh bị Nga can thiệp quân sự như năm 2022), nhưng lại cắt đứt mạch máu tài chính của Nga. Việc siết chặt số định danh và sinh trắc học với người Nga cho thấy Kazakhstan đang xây dựng một hàng rào số hóa để ngăn chặn làn sóng người Nga tràn sang gây bất ổn xã hội và lũng đoạn kinh tế.
Hành động của Tokayev có thể bị đánh giá là nguy hiểm nhưng cần nhìn rõ về tính thời điểm. Ông ấy lợi dụng lúc Nga đang kiệt quệ tại Ukraine để thoát dần khỏi sự khống chế của Mục-tư-khoa. Tuyên bố của Putler về “thế giới đa cực” thực chất chỉ là một khẩu hiệu trống rỗng khi ngay cả đồng minh sát sườn cũng không muốn dùng chung hệ thống ngân hàng. Việc Kazakhstan siết chặt sinh trắc học với người Nga cho thấy họ coi “người anh em” cũ là một nguy cơ an ninh hơn là một đối tác.
