Thứ Bảy, 1 tháng 3, 2014

Sự xuất hiện kỳ lạ của Viktor Ianoukovitch tại Rostov trên sông Đông

Tổng thống bị lật đổ Viktor Ianoukovitch trong cuộc họp báo ngày 28/02/2014.
(Le Monde 01/03/2014) Việc dàn cảnh đã được chuẩn bị chu đáo. Một chiếc bàn gỗ đánh vẹc-ni và thảm đỏ, bốn lá cờ Ukraina phía sau, các nhân viên an ninh mặc đồng phục đen, hai trăm nhà báo tham dự.

Viktor Ianoukovitch đã tái xuất hiện tại Nga hôm thứ Sáu 28/2 tại Rostov trên sông Đông, cách biên giới Ukraina khoảng 100 km. Mục tiêu rất đơn giản : tự khẳng định tư cách một tổng thống hợp pháp, cho dù không còn mấy ai nghiêm túc tin vào cơ hội ông ta có thể quay lại nắm quyền, từ khi bị Quốc hội Ukraina truất phế hôm thứ Bảy 22/2.


Nhưng những sự dàn dựng không làm nên cơm cháo gì : tổng thống bị lật đổ phát biểu trong gian phòng lạnh lẽo của một địa điểm trưng bày nông nghiệp buồn thảm. Xung quanh ông tan, đành rằng an ninh được tăng cường, nhưng những người tham quan rõ ràng chú tâm đến các máy cày, máy bừa và máy đánh rơm rạ trưng bày trong cuộc triển lãm mới đây, hơn là vị tổng thống bị lật đổ đang lẩn trốn.

« Tôi là tổng thống Ukraina, được bầu lên một cách hợp pháp trong một cuộc bầu cử dân chủ » - Viktor Ianoukovitch lặp đi lặp lại nhiều lần. Và nói thêm, với chút mỉa mai : « Tôi vẫn còn sống ! »

Bàn tay trái nắm chặt, kính đeo trễ trên mũi và bàn tay phải luôn cầm bút, ông ta nói liên tục một cách rất bình tĩnh, viết nguệch ngoạc cái gì đó để có thời gian suy nghĩ khi các câu hỏi càng lúc càng gây bối rối (các tài khoản của ông ở Thụy Sĩ, sự hỗ trợ của Matxcơva, dinh cơ tráng lệ…)

Một nhà báo hỏi, còn ai ủng hộ ông ở Ukraina, và ông có thể tiếp tục với phương tiện tài chính như thế nào ? Ianoukovitch cố lẩn tránh. Và nhiều lần nổi giận, nhất là khi nhắc đến những người đã khiến ông bị lật đổ, các « băng nhóm cực đoan thân phát-xít và tân quốc xã » đã gây ra « hỗn loạn và khủng bố », nhất là « phương Tây » nói chung và chính sách « vô trách nhiệm » của họ. « Kịch bản tắm máu có thể không phải được viết ra tại Ukraina » - ông ta nói nói bóng gió như thế vào cuối cuộc họp, cạn dần lý lẽ, như để đánh lạc hướng về trách nhiệm của ông trong vụ đàn áp đẫm máu ở Maidan đã làm hơn 80 người chết trong những giờ trước khi ông ta bỏ trốn.

Đối diện với các phóng viên Nga, Ukraina và ngoại quốc không ngần ngại tấn công bằng các câu hỏi, Viktor Ianoukovitch chứng tỏ sự kìm chế. Nhưng thời điểm có vẻ siêu thực. Chỉnh tề trong bộ com-lê đen, ông kể lại chuyện đi trốn từ Kiev đến Kharkov, Donetsk rồi Crimée, dưới những loạt súng tự động rồi trên một chiếc trực thăng, trước khi băng qua biên giới Nga « nhờ một sĩ quan đã làm tròn nhiệm vụ ». Nay đang trú ngụ « tại nhà một người bạn », Ianoukovitch khẳng định những cuộc hẹn quan trọng đang chờ đợi ông.

Từ đây đến đó, Viktor Ianoukovitch hy vọng nhất là gặp được Vladimir Putin. Nhưng ông chủ điện Kremli, tuy chấp nhận sự hiện diện của Ianoukovitch trên lãnh thổ Nga và đảm bảo an toàn cho ông, vẫn chưa đưa ra một cái hẹn cho một cuộc gặp tay đôi. Tổng thống đào thoát tỏ ra ngạc nhiên về « sự im lặng của Kremli » : « Nga buộc phải phản ứng, và biết rõ tính cách của Vladimir Putin, tôi tự hỏi vì sao ông ấy lại thận trọng như vậy và tại sao ông im tiếng ».


Những sự kiện ở Crimée vài giờ sau, một ngày nào đó sẽ làm rõ tuyên bố khó hiểu này. Dù sao thì việc Viktor Ianoukovitch đến Rostov trên sông Đông không thể không được chính quyền Nga bật đèn xanh. Hơn nữa màn hỏi và trả lời này do Interfax, hãng tin thân chính quyền Nga tổ chức. Ở hàng đầu, nhiều nhà báo của Kremli được phái đi từ Matxcơva. Một trong số họ mạnh dạn hỏi thẳng : « Ông có cảm thấy xấu hổ hay không ? » Viktor Ianoukovitch bày tỏ một nhượng bộ hiếm hoi : vâng, ông ta « xấu hổ vì không thể giữ được sự ổn định của đất nước ». Ông lặp lại sự thú nhận này trước khi rời sân khấu, vẻ mặt ưu tư. Màn kịch chấm dứt.

1 nhận xét: